Η ψυχή του φωτογράφου αιμορραγεί

Ο Robert Semeniuk γεννήθηκε και μεγάλωσε σ ένα μικρό αγροτικό χωριό στον Καναδά. Σπούδασε Περιβαλλοντολογία και Ανθρωπιστική Γεωγραφία.

Για περίπου 30 χρόνια εργάζεται ως συγγραφέας, φωτοδημοσιογράφος και είναι ακτιβιστής, αλλά πρώτα απ’ όλα είναι άνθρωπος.

Στην πρώτη του αποστολή για το National Geographic έζησε με τους Ινουίτ για δύο χρόνια.

Από τότε συνεργάστηκε με τα μεγαλύτερα περιοδικά και έντυπα του πλανήτη, όπως και με κυβερνητικές και μη οργανώσεις (Ηνωμένα Εθνη κ.ά.) και έκανε αποστολές σε πάνω από 80 χώρες, σε πολλές από αυτές στο πεδίο της μάχης.

Ο Robert αφιερώνει πολύ χρόνο στα πρότζεκτ του. Το 1987 κάλυψε τον εμφύλιο στη Βιρμανία και επίσης τα γεγονότα στο Αφγανιστάν και την Καμπότζη, το 1992 πήγε στη Σομαλία με τον Ερυθρό Σταυρό, το 1995 κατέγραψε το μετατραυματικό στρες των παιδιών της Γάζας κτλ.

Εχει βραβευτεί πάνω από 40 φορές και έχει τιμηθεί από το National Geographic, τον Science Writers Association και τον Canadian Association of Journalists.

Συνεργάστηκε με το πρακτορείο Black Star στη Νέα Υόρκη για περίπου 25 χρόνια και το αρχείο του περιλαμβάνει 350.000 φωτογραφίες από 80 χώρες.

Φωτογραφία: Robert Semeniuk

● Πώς ξεκίνησες τη φωτογραφία;

Από τότε που ήμουν παιδί ενθουσιαζόμουν με τις δυνατότητες που δίνουν τα ταξίδια να αλλάξουν τη ζωή των ανθρώπων.

Ολα ξεκίνησαν όταν πήγα με τους γονείς μου στο Μεξικό και είδα ανθρώπους με χέρια μαυρισμένα από τον χαλκό να ετοιμάζουν φαγητό στη φωτιά και να μας σερβίρουν πάνω στη χτεσινή εφημερίδα, ενώ στο σπίτι μας δεν επιτρεπόταν να καθόμαστε στο τραπέζι με βρόμικα χέρια.

Την επόμενη χρονιά επέστρεψα στο Μεξικό με τους φίλους μου, χωρίς να το γνωρίζουν οι γονείς μας και είχαμε γράψει καρτ ποστάλ που τους ταχυδρομούσε ένας άλλος φίλος. Πήγαμε στην Τιχουάνα και επιστρέψαμε με μάτια ορθάνοιχτα και πολλές ιστορίες.

Η φωτογραφική μου καριέρα ξεκίνησε όταν έκανα τις περιβαλλοντολογικές σπουδές μου και μια μέρα, καθώς περπατούσα στην παραλία, πρόσεξα τον σκελετό ενός σκυλιού ανάμεσα στα βράχια.

Αυτό ήταν το πρώτο μου πρότζεκτ: να φωτογραφίσω και να καταγράψω νεκρά πλάσματα σε διάφορα στάδια αποσύνθεσης.

Η πρώτη μου αποστολή για περιοδικό ήταν να ζήσω και να καταγράψω τη ζωή των Ινουίτ. Εζησα μαζί τους, τρώγοντας ωμό συκώτι φώκιας και κρέας από πόδια καριμπού.

Χάθηκα στο παρόν του τόπου και η μόνη ιδιωτικότητα που είχα ήταν όταν έκλεινα τα μάτια.

Οι ιθαγενείς πιστεύουν ότι η υγεία του πολιτισμού τους είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη γη τους και ότι αυτοί ανήκουν στη γη και όχι η γη σ’ αυτούς.

Αντιστάθηκαν πάνω από έναν αιώνα στους ιεραπόστολους και τους αποικιοκράτες, αλλά σήμερα τα ποσοστά αυτοκτονίας των ντόπιων είναι 10 φορές πάνω και το αλκοόλ και τα ναρκωτικά κυριαρχούν στη νεολαία.

Φωτογραφία: Robert Semeniuk

● Τι σημαίνει η φωτογραφία documentary για σένα;

Είναι ένας σημαντικός τρόπος να διηγηθείς μια ιστορία. Πρέπει να είσαι προσεκτικός, να μπαινοβγαίνεις στο θέμα σου για να είσαι αντικειμενικός και πάντα προσπαθούσα να πάω όσο πιο κοντά μπορώ.

Δεν υπάρχει μαγεία σ’ αυτό. Απλά αφιερώνω πάρα πολύ χρόνο στους ανθρώπους που φωτογραφίζω και συνήθως ολοκληρώνω φωτογραφίζοντας τους νέους μου φίλους!

Ο χειρότερός μου εφιάλτης είναι να εκμεταλλευτώ κάποιον που υποφέρει. Η λαχτάρα μου είναι να αισθανθώ πώς νιώθουν οι άλλοι και όχι να επαινέσω το εγώ μου, γιατί διαφορετικά ο σκοπός μου και η καρδιά μου χάνονται.

Πιο πολύ φωτογραφίζω απλούς ανθρώπους, γεγονότα και την καθημερινότητα.

Μια καλή φωτογραφία παρακινεί τους ανθρώπους να δουν μέσα από μια αντιπροσωπευτική στιγμή που κοιτάς πιο βαθιά μέσα στο θέμα απ’ ό,τι ο θεατής έχει βιώσει.

Είναι ένα εργαλείο να μετατρέπεις το συνηθισμένο σε ασυνήθιστο, να εγκλωβίσεις τον θεατή σ’ έναν κόσμο χωρίς νοητικές διασπάσεις της προσοχής του.

Αν είναι αρκετά προσωπική και με βάθος η ενασχόληση, θα αναγνωρίσουμε κάτι δικό μας στη φωτογραφία.

Μ’ αυτή τη μέθοδο οι καλοί φωτογράφοι μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα.

Μια φορά είδα ένα αυτοκόλλητο στον δρόμο που έγραφε «Πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και όχι το πώς κοιτάμε».

Φωτογραφία: Robert Semeniuk

● Μίλησέ μας για την παγκοσμιοποίηση.

Το γεγονός ότι οι φωτογράφοι βγάζουν πολλά λεφτά για να λένε ψέματα και γαμάνε τα πάντα σε σχέση με την αλήθεια – αυτό με τσαντίζει.

Η καριέρα μου είναι ένα μεγάλο μάθημα στη μελέτη της δύναμης. Ποιος έχει την εξουσία; Πώς τη χρησιμοποιούν;

Στην Αφρική λένε ότι υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων, αυτοί που δημιουργούν τη σκόνη και αυτοί που την τρώνε. Η ιστορία νικητών και χαμένων, υγείας και δύναμης.

Για μένα ένα θύμα ελονοσίας και ένας ιδιοκτήτης Hummer έχουν κάτι κοινό, είναι και οι δύο άρρωστοι. Ο πρώτος έχει μια επώδυνη αρρώστια και ο δεύτερος μια πολυτελή ασθένεια.

Το πραγματικό παράδοξο είναι ότι πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι πάσχουν από υποσιτισμό στις φτωχές χώρες, ενώ από την άλλη πολλοί πεθαίνουν από λαιμαργία, παχυσαρκία και άλλες ασθένειες πολυτελείας.

Το άγχος και η βία σε αρρωσταίνουν, η μόλυνση, η ανεργία, η απώλεια στέγης, η αφραγκία σε αρρωσταίνουν επίσης.

Οι φτωχοί άνθρωποι αρρωσταίνουν πιο εύκολα, ενώ τα πολυκαταστήματα αντικατέστησαν τους καθεδρικούς και η υπερκατανάλωση επίσης μας αρρωσταίνει.

Οι άνθρωποι γίνονται πιο άβουλοι, η μεσαία τάξη συρρικνώνεται, ενώ τα κονδύλια για την υγεία είναι το 2% των κονδυλίων που χρησιμοποιούνται για πολεμικό οπλισμό.

Νομίζω ήταν η Jane Jacobs που είπε «Το νόημα της ζωής πρέπει να είναι να ενθαρρύνουμε τη ζωή».

Ολοι πρέπει να βγούμε στους δρόμους, να διεκδικήσουμε και να δείξουμε τα κότσια μας.

Φωτογραφία: Robert Semeniuk

● Ματώνει η ψυχή του φωτογράφου;

Πονάει η καρδιά μου όταν βλέπω ανθρώπους να υποφέρουν και εξαγριώνομαι όταν ξέρω ότι οι συνθήκες θα μπορούσαν να είναι καλύτερες. Και στις δύο περιπτώσεις η ψυχή αιμορραγεί.

Το να είσαι αυτόπτης μάρτυρας της ανθρώπινης λεηλασίας, μακελειών, δολοφονιών είναι ταυτόχρονα ευχή και κατάρα. Είναι τιμή και προνόμιο να βλέπεις τους καλύτερους και τους χειρότερους ανθρώπους να δρουν πολλές φορές δίπλα δίπλα την ίδια στιγμή.

Μ’ αρέσει να κάνω ιστορίες που πρέπει να ειπωθούν. Ιστορίες που με εξαγριώνουν ή που με ανάβουν. Δεν είμαι ο πρώτος φωτοδημοσιογράφος που πιστεύει ότι κάθε φωτογραφία διαμαρτύρεται για κάτι.

Για μένα ο φωτοδημοσιογράφος είναι καταδικασμένος στην ελευθερία!

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ζωής μου ήταν να κρατήσω τον κυνισμό μου μακριά από την κόρη μου καθώς μεγάλωνε. Σκέφτηκα ότι στη ζωή της θα μαζέψει πολλά σκουπίδια και δεν χρειάζεται και τα δικά μου. Δεν τα κατάφερα πολύ καλά.

Πιστεύω ότι ο καθένας που κοιτά υπεύθυνα, διεισδυτικά και συμπάσχει με τα βάσανα του κόσμου καταλήγει στο να ματώσει η καρδιά του.

Είναι μεγάλο το βάρος, χρειάζεται ψυχική αναζήτηση και το προσωπικό κόστος είναι επώδυνο.

Είμαι τυχερός που έχω οικογένεια και φίλους που με υποστηρίζουν και με «τρέφουν». Με βοήθησαν να είμαι σταθερά θετικός με τον πλανήτη. Αν δεν ήμουν τόσο αισιόδοξος, η σκοτεινή πλευρά μου θα είχε κυριαρχήσει χρόνια πριν.

Ναι, ο κόσμος είναι ένα χάλι και ακόμα και την ώρα που το σκέφτεσαι χειροτερεύει…

Υπάρχουν όμως αυτά τα μικρά αποθέματα συνείδησης παντού στον κόσμο και κάποια μέρα θα ενωθούν πέρα από τις αναγκαιότητες και ο κόσμος θα αλλάξει σε κάτι πιο ανεκτό και λιγότερο πνευματικά διεφθαρμένο.

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΕΦΣΥΝ http://www.efsyn.gr/arthro/i-psyhi-toy-fotografoy-aimorragei)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *