Πιλοτικό πρόγραμμα στη Δυτική Αττική για ανακύκλωση και κομποστοποίηση

Το ΥΠΕΝ υιοθετεί έξι Δήμους της Δυτικής Αττικής για την εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος Διαλογής στην Πηγή, ανακύκλωσης και κομποστοποίησης των βιοαποβλήτων.
Η διαλογή στη πηγή αποτελεί σημαίνουσα στρατηγική με καθοριστικό ρόλο της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης και αφορά το 50% των παραγόμενων αστικών απορριμάτων.
Το ΥΠΕΝ έχει ξεκινήσει έναν κύκλο πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της χωριστής συλλογής, είτε οριζόντιες σε χώρους μεγάλων παραγωγών (στρατόπεδα, τουρισμός, δημόσια κτίρια, χώροι συνάθροισης κοινού, εστίαση, λιμάνια), είτε στοχευμένες (σεμινάριο Ιουνίου για εργαζόμενους 19 επιλεγμένων Δήμων, υποστήριξη 6 πυκνοκατοικημένων Δήμων της Δυτικής Αττικής με συγκεντρωμένους μεγάλους παραγωγούς βιοαποβλήτων, σεμινάριο μαζί με ΕΕΤΑΑ ενημέρωσης για τον τρόπο λειτουργίας της ΚΥΑ τιμολογιακής πολιτικής), καθώς και ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων και έργων.

Τέτοια πρωτοβουλία είναι και το έργο που υλοποιείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Γερμανική Διεθνή Συνεργασία (GIZ) σε στενή συνεργασία με την Υπηρεσία Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων (SRSS), για τη διαλογή στην πηγή ανακυκλώσιμων και βιοαποβλήτων, τις προδιαγραφές χρήσης δευτερογενών υλικών, τα οικονομικά εργαλεία ενθάρρυνσης της χωριστής συλλογής, τον τρόπο διαχείρισης της ιλύος ΕΕΛ και του κόμποστ από λιπασματοποίηση, τη διαχείριση αποβλήτων εκσκαφών και κατεδαφίσεων, καθώς και επικινδύνων αποβλήτων. Η παρέμβαση χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ), μέσω του Προγράμματος Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων (SRSP) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Υπουργείου Περιβάλλοντος, Προστασίας της Φύσης και Πυρηνικής Ασφάλειας (BMU), για τη βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων, ρυθμιστικών θεμάτων του τομέα των αποβλήτων και τη διαχείριση συγκεκριμένων κατηγοριών αποβλήτων.
Ειδικότερα, τα βιοαπόβλητα (υπολείμματα τροφών και πράσινα απόβλητα) αποτελούν ρεύμα προτεραιότητας στο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων και στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων. Καθώς αποτελούν κατά μέσο όρο το 40% των παραγόμενων Αστικών Στερεών Αποβλήτων (ΑΣΑ), η ορθολογική διαχείρισή τους είναι κρίσιμο βήμα για την πραγματική μετάβαση στην Κυκλική Οικονομία – τόσο σε εθνικό, όσο και σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Το πιλοτικό πρόγραμμα διαλογής στην πηγή και κομποστοποίησης των βιοαποβλήτων θα εφαρμοστεί στους έξι (6) όμορους Δήμους της Δυτικής Αττικής (Δήμους Περιστερίου, Αιγάλεω, Νίκαιας-Ρέντη, Χαϊδαρίου, Αγίας Βαρβάρας και Κορυδαλλού), οι οποίοι αποτελούν το 11,8% του συνολικού πληθυσμού της Περιφέρειας Αττικής, ενώ συμμετέχουν κατά 10,7% στη συνολική παραγωγή των ΑΣΑ. Στην περιοχή τους, επίσης, δραστηριοποιούνται μεγάλοι παραγωγοί αποβλήτων, όπως Νοσοκομεία, Κεντρική Λαχαναγορά Αττικής, Φυλακές, Στρατόπεδο και πλήθος βιοτεχνικών-εμπορικών επιχειρήσεων.
Το πιλοτικό πρόγραμμα ΔσΠ και κομποστοποίησης στοχεύει στην ανάπτυξη ενός κατάλληλου συστήματος ξεχωριστής συλλογής των βιοαποβλήτων, σύμφωνα με τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά του εκάστοτε Δήμου. Κατ’ αυτό τον τρόπο θα είναι δυνατή η ανάκτηση οργανικών υλικών μεγάλης καθαρότητας για την παραγωγή εδαφοβελτιωτικού (κόμποστ) υψηλής ποιότητας στις εγκαταστάσεις του ΕΔΣΝΑ. Η εφαρμογή του εν λόγω πιλοτικού προγράμματος θα περιλαμβάνει δράσεις σχεδιασμού, με την ενσωμάτωση καλών ευρωπαϊκών και διεθνών πρακτικών, υλικοτεχνικές υποδομές και παράλληλες δράσεις ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, θα διερευνηθούν οι βέλτιστες λύσεις χωριστής συλλογής των ανακυκλώσιμων υλικών, σε συνεργασία με τους Δήμους και τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης, ώστε να προκύψουν καθαρές ροές υλικών και κόμποστ. Η βιωσιμότητα οικονομικών εργαλείων για τη βελτιστοποίηση της χωριστής συλλογής σε δήμο επίσης θα διερευνηθεί.
Η επιτυχής εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος αναμένεται να φέρει πολλαπλά οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη στις τοπικές κοινωνίες. Τα αποτελέσματα του πιλοτικού προγράμματος θα αξιολογηθούν, ώστε να αναπτυχθούν παρόμοιες δράσεις στο σύνολο της Περιφέρειας Αττικής.
Στόχος του έργου είναι η προώθηση μιας βιώσιμης λύσης για τη διαχείριση των αποβλήτων μέσω της ανάπτυξης ενός κατάλληλου συστήματος βασισμένου στη διαλογή στην πηγή, το οποίο θα βοηθήσει τους Δήμους να επιτύχουν τους στόχους της εθνικής και της κοινοτικής νομοθεσίας και θα αποτελέσουν παράδειγμα καλής πρακτικής για άλλες τοπικές αρχές.
Στο πλαίσιο της υλοποίησης της εν λόγω πρωτοβουλίας, αναμένονται τα ακόλουθα οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη:

  • Μείωση των αποβλήτων που μεταφέρονται προς ταφή, μειώνοντας έτσι (πέραν του κόστους μεταφοράς) και το λειτουργικό κόστος διάθεσης.
  • Εξορθολογισμός της σύστασης των σύμμεικτων ΑΣΑ προς διαχείριση, αφαιρώντας ρεύματα αποβλήτων τα οποία μπορεί να αξιοποιηθούν περαιτέρω, μειώνοντας έτσι το λειτουργικό κόστος των υφιστάμενων εγκαταστάσεων (EMAK) του ΕΣΔΝΑ.
  • Πιο οικονομική και ασφαλής διαχείριση των αποβλήτων.
  • Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
  • Ανάκτηση οργανικών υλικών υψηλής καθαρότητας (λόγω της διαλογής στην πηγή (ΔσΠ)) για την παραγωγή εδαφοβελτιωτικού (κόμποστ) υψηλής ποιότητας.
  • Ανάκτηση καθαρών ανακυκλώσιμων υλικών υψηλής εμπορικής αξίας, προς όφελος των δημοτών, δεδομένης της αφαίρεσης του οργανικού κλάσματος που τα ρυπαίνει.
  • Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με ταυτόχρονη προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.

Οι Δήμοι είναι όμοροι, έχουν μέτριο βιοτικό επίπεδο, και στην περιοχή τους δραστηριοποιούνται μεγάλοι παραγωγοί αποβλήτων
• Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής «Αγία Βαρβάρα»
• Γενικό Κρατικό Νίκαιας
• Νοσοκομείο «Αττικό»
• Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας (Κεντρική Λαχαναγορά Αττικής)
• Φυλακές Κορυδαλλού
• Στρατόπεδο Χαϊδαρίου
• Βοτανικός Κήπος Χαϊδαρίου
• Βιοτεχνική – εμπορική ζώνη Περιστερίου
• ΚΤΕΛ Κηφισού
• Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
• Βιομηχανικός, Βιοτεχνικός και Διαμετακομιστικός Κόμβος Ελαιώνα
• Μεγάλα Εμπορικά Κέντρα και Πολυκαταστήματα
• Κεντρικός Σταθμός Υπεραστικών Λεωφορείων Ελαιώνα (σχεδιάζεται)