Mανδρα: το ποταμι θα ξαναρθει

Το Νews 24/7 είχε υποσχεθεί να επιστρέψει στην περιοχή, για να καταγράψει τις εξελίξεις, κάποιους μήνες μετά την καταστροφή. Τι έχει συμβεί, τι εκκρεμεί και γιατί τα σκάνδαλα παραμένουν ατιμώρητα.

Η ΣΗΜΑΔΙΑΚΗ ΜΕΡΑ

Της Νίκης Μπάκουλη

Ένα πρωί Δευτέρας, συγκεκριμένα αυτής του Αγίου Γεωργίου, δώσαμε με τη τη Φραντζέσκα Γιαϊτζόγλου-Watkinson (φωτογράφο της 24Media), το… παραδοσιακό μας ραντεβού στη Θηβών. Είχε έλθει η ώρα να φανούμε συνεπείς στην υπόσχεση που είχαμε δώσει στους κατοίκους της Μάνδρας, κατά τις επισκέψεις που είχαμε κάνει το Νοέμβρη και το Δεκέμβρη, για το -ολιστικό- θέμα που είχες διαβάσει στο News 24/7. Ειρήσθω εν παρόδω, το όνομα “Γεώργιος” προκύπτει από τις λέξεις “γη και έργο”. Έμενε να δούμε αν δουλεύτηκε η κατεστραμμένη γη, μαζί με τα όποια -τεράστια- προβλήματα είχαν δημιουργηθεί στην περιοχή, έπειτα από τις καταστροφικές πλημμύρες που για κάποιους -γεωλόγους- ήταν θέμα χρόνου να συμβούν.

Θέλαμε να μάθουμε πόσα από όσα εξαγγέλθηκαν, έγιναν πραγματικότητα, πόσοι από όσους είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται αποζημιώθηκαν και κατάφεραν να επιστρέψουν στο σπίτι τους ή να φτιάξουν ξανά τα μαγαζιά τους. Μας ενδιέφερε και να διαπιστώσουμε πόσοι εξ όσων είδαν το θάνατο με τα μάτια τους, εκείνη την Τετάρτη 15 Νοεμβρίου του 2017, μπορούν πια να κοιμηθούν ήσυχοι. Η μοίρα θέλησε να συναντήσουμε και τη μητέρα του 30χρονου Γιώργου, οδηγού φορτηγού που πέθανε, καθ’ οδόν για τη δουλειά του. Είδαμε πολλά, ακούσαμε πολλά περισσότερα και ήλθε η ώρα να τα μοιραστούμε.

Οι ασφαλιστικες εταιριες δεν καλυπτουν πια στη μανδρα ζημιες απο πλημμυρα

Μια πρώτη είδηση που μας έδωσαν οι κάτοικοι ήταν πως οι ασφαλιστικές εταιρίες ενημέρωσαν πως δεν αναλαμβάνουν την κάλυψη ζημιών, σε σπίτια, καταστήματα και αυτοκίνητα της Μάνδρας, από πλημμύρα. Με ό,τι συνεπάγεται αυτό (δηλαδή, ό,τι έχουν φτιάξει, όσοι έχουν καταφέρει να φτιάξουν κάτι, δεν θα αποζημιωθεί σε περίπτωση νέας πλημμύρας). Θα ήταν χρήσιμο να θυμίσουμε σε αυτό το σημείο ότι αυτή ήταν η τρίτη καταστροφή στην περιοχή.

Η πρώτη ήταν το 1953, η δεύτερη το 1996, όταν έχασαν τη ζωή τους δυο άνθρωποι, ενώ υπήρχαν και προβλήματα το 1963, το 1977, το 1978, το 2003 και το 2015. Αυτή τη φορά “χάθηκαν” και 25 άνθρωποι. Δηλωμένοι. Εννοώ που αγνοούνταν ή αν προτιμάς Έλληνες. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, οι νεκροί ήταν πολλοί περισσότεροι -η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ήταν αδήλωτοι. Όπως όμως, είπε και μια ηλικιωμένη κυρία “αυτοί ψυχή δεν έχουν;”. Προφανώς. Και για αυτό τους αναφέρουμε.

Ακόμα δεν έχουν ξεκινήσει τα αντιπλημμυρικά έργα, που όπως μάθαμε θα αφορούν μελέτη που ήταν έτοιμη από το 2014. Ξέρω τι αναρωτιέσαι. Έχουμε την απάντηση, όπως και την αποκάλυψη μιας λεπτομέρειας, για το σημείο της παλιάς εθνική οδού όπου πέθαναν πολλά από τα θύματα, η οποία οδηγεί στην απόγνωση. Γεγονός που κάνει ακόμα χειρότερο το δεδομένο ότι ακόμα δεν έχει προκύψει έστω ένα όνομα, ως εκ των δεκάδων υπευθύνων για τα μπαζώματα που οδήγησαν στην καταστροφή του περασμένου Νοεμβρίου.

Ο εισαγωγικος διαλογος

Όπως περπατούσαμε στους δρόμους της πόλης, η αλήθεια είναι πως μας πλησίασαν πολλοί για να διαμαρτυρηθούν επί πολλών ζητημάτων. Κατ’ αρχάς, για τις αποζημιώσεις που δεν έχουν λάβει, δεύτερον για τον τρόπο που έχει επιλέξει ο Δήμος της περιοχής να χειριστεί τα χρήματα που

έδωσαν εκατοντάδες χιλιάδες (αν όχι εκατομμύρια) Έλληνες για τους πληγέντες ή τις επίσης αναρίθμητες προσφορές από αμέτρητες εταιρίες -σε είδη επίπλωσης, θέρμανσης κλπ.

Υπήρξαν και αρκετοί που μας αντιμετώπισαν με καχυποψία. Για παράδειγμα, ο κύριος Γιώργος -ο οποίος τελικά, μας κέρασε για τη γιορτή του, αφότου πείστηκε πως στόχος μας δεν ήταν να εκμεταλλευτούμε τον πόνο, αλλά να προσφέρουμε την όποια δυνατή βοήθεια με το να αναδείξουμε την πραγματικότητα.

Η παρέα λοιπόν, του κυρίου Γιώργου άρχισε να συζητά -ενώπιον μας- για τον τρόπο που διανεμήθηκαν τα όποια προϊόντα είχαν δωρίσει εταιρίες. Κρίναμε ότι έχει ενδιαφέρον να σας δώσουμε ένα κομμάτι αυτού του διαλόγου, ως εισαγωγικό σημείωμα του σημερινού μας θέματος.

-Εσύ πήρες στρώμα;

Όχι.

-Γιατί;

Επειδή βλέπω Survivor και μου αρέσει να κοιμάμαι στο πάτωμα (γελάει). Είχα πρόβλημα με τα χαρτιά. Ο ιδιοκτήτης λέει, δεν είχε δηλώσει τις αποθήκες. Και εγώ τι φταίω;

-Γιατί δεν λες πού πήγαν τα στρώματα; Ή οι αποζημιώσεις των 5.000 ευρώ για τα σπίτια που καταστράφηκαν;

Εδώ δεν μου έδωσαν σόμπα, γιατί όπως είπαν, έμενα στον πρώτο όροφο. Δηλαδή, ο καυστήρας πετρελαίου δεν καταστράφηκε από το χείμαρρο; Αλλά έτσι έκαναν με όλα. Τα προώθησαν στους δικούς τους. Υπήρξαν περιπτώσεις ανθρώπων που δεν ζουν εδώ και αποζημιώθηκαν -γιατί είχαν αφήσει πέντε σώβρακα στην περιοχή. Βρε βλάκα, εμένα έπρεπε να έχεις ως προτεραιότητας, μπας και σε ψηφίσω. Όχι τους δικούς σου, που δεδομένα θα σε ψηφίσουν.

-Αλλά δεν διαμαρτύρονται πολλοί.

Ξέρεις γιατί;

-Επειδή τα πιο πολλά σπίτια που είναι πάνω στην Κοροπούλη, χτίστηκαν παράνομα. Εδώ ήταν ποτάμι.

Εδώ φτιάχτηκε κομμάτι της εθνικής οδού πάνω στο ποτάμι.

Η ΕΥΑ ΕΧΕΙ ΜΑΘΕΙ ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΑ

 Η Εύα διατηρούσε κατάστημα με είδη βάπτισης, γάμου, σπιτιού και δώρων, προς το τέλος της Κοροπούλη. Για όσους “χάσατε” το πρώτο τεύχος του ρεπορτάζ στη Μάνδρα, να θυμίσουμε πως η Κοροπούλη παλαιότερα ήταν ποτάμι με 4 μέτρα βάθος, η φυσική συνέχεια του ρέματος της Αγίας Αικατερίνης. Μπαζώθηκε πριν 30 χρόνια, αφού μέσα δημιουργήθηκε αγωγός διαστάσεων 3Χ3 (σε βάθος που ήταν δύσκολο, αν όχι απίθανο να συντηρηθεί), ο οποίος δεν έφτανε καν για τα ύδατα των φρεατίων, πόσω μάλλον για όσα δέχθηκε εκείνη τη μαύρη ημέρα του Νοέμβρη. Ήταν που ήταν βουλωμένος, τώρα πια δεν περνά τίποτα.

Μετά την επέλαση των χειμάρρων, στο μαγαζί της Εύας έμειναν μόνο τα σίδερα. Τη συναντήσαμε με το που μπήκαμε στη Μάνδρα, από την οδό Στρατηγού Ρόκα, λίγα μέτρα πριν το Δημαρχείο. Εκεί “έστησε” το νέο της μαγαζί.

Το άνοιξε μια εβδομάδα, μετά το θάνατο της μητέρας της. Του τελευταίου μέλους της οικογενείας που την έφερε στον κόσμο -σε εκείνη που τη μεγάλωσε. Η συγκεκριμένη γυναίκα έχει περάσει πολλά. Τόσα που από κεκτημένη προχωρά προς τα εμπρός, ό,τι και αν καλείται να αφήσει πίσω.

Εξυπακούεται πως δεν το είχα προγραμματίσει. Η μητέρα μου ήταν στο νοσοκομείο για μήνες, έδινε τη μάχη της με πολλαπλούς καρκίνους. Τις ώρες που δεν ήμουν δίπλα της, έτρεχα για το μαγαζί, γιατί κάπως πρέπει να ζήσω. Είχα προγραμματίσει τα εγκαίνια σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Την “έχασα” λίγες ημέρες νωρίτερα. Φαντάσου πώς ήμουν όταν “άνοιξα” το κατάστημα”. Ευτυχώς στο πλευρό της έχει τον σύζυγο της, Αλέξανδρο, ο οποίος ανέλαβε τη διαμόρφωση του εσωτερικού “βάσει δικών μου οδηγιών”, λέει με χαμόγελο ευγνωμοσύνης η Εύα. Εκείνη αφοσιώθηκε στο να βρει εταιρίες “που έδιναν προϊόντα βερεσέ, γιατί δεν υπήρχαν χρήματα για να αγοράσω από το μηδέν όσα χρειαζόμουν. Όσα είχα στο κατάστημα που καταστράφηκαν. Ευτυχώς, όπως μου είπαν όλοι, είχα πρόσωπο”.

Εμπόρευμα αξίας 70.000 ευρώ παρασύρθηκε από τα ορμητικά νερά. “Τώρα μου ζητούν τα τιμολόγια για να μου επιστρέψουν το 30%. Η περιφέρεια μας στέλνει μηνύματα, για να ετοιμάσουμε τα δικαιολογητικά. Δηλαδή, πρέπει να βρω ό,τι είχα παραγγείλει την τελευταία τριετία και να σημειώσω -σε πινακάκι με κωδικούς- αυτά που είχαν μείνει μέσα στο κατάστημα”.

Αυτή η διαδικασία αφορά όλους τους εμπόρους. Με μια σημείωση: στην πλημμύρα χάθηκαν όλα τα έγγραφα. “Γεγονός που σημαίνει ότι πρέπει να πάρω όλες τις εταιρίες με τις οποίες συνεργαζόμουν, να ζητήσω να μου στείλουν τα τιμολόγια και μετά να θυμηθώ τι είχα πουλήσει και τι όχι και να τα φτιάξω σε πινακάκι, με κωδικούς. Μιλάμε για εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, κωδικούς. Με έχουν πάρει 2-3 τηλέφωνα, γιατί δεν έχω καταθέσει ακόμα τα δικαιολογητικά”. Γιατί δεν το ‘χει κάνει; “Δεν έχω χρόνο. Δουλεύω νυχθημερόν, για να ξεχρεώσω”.

Προφανώς και η διαδικασία αυτή είναι διάτρητη. Εννοώ πως προσφέρει την ευκαιρία σε επιτήδειους να φτιάξουν τα έγγραφα κατά το δοκούν. Την ίδια ώρα, ένα λάθος έγγραφο, ένα έγγραφο που χάνεται μπορεί να “κολλήσει” τη διαδικασία που επίσης ξεκάθαρα χρειάζεται ατελείωτες ώρες από κάθε ιδιοκτήτη καταστήματος “την ώρα που είναι ανάγκη να φτιάξουμε τα καταστήματα μας για να δουλέψουμε, γιατί ήδη χρωστάμε πάρα πολλά λεφτά”.

“Κάποιοι έβαλαν ριγμένα δέντρα σε αποθήκες, για να δείξουν πως καταστράφηκαν”

Σίγουρα οι 8.000 ευρώ που τους δόθηκαν, δεν φτάνουν ούτε για ζήτω. “Αφήστε που δεν τα πήραν και όλοι αυτά”. Γιατί; “Κάποιοι δεν είχαν συμβόλαια, άλλοι δεν είχαν σωστά τα χαρτιά τους. Κάτσε, δεν φταίει για όλα ο Τσίπρας”. Μπαίνει μια πελάτισσα στο κατάστημα, πατάμε pause και συνεχίζει με το “τα χρήματα που έχει δώσει κόσμος, εφοπλιστές, επιχειρηματίες και πολίτες, για τους πληγέντες δεν έχουν δοθεί. Αυτό δεν θα έπρεπε να έχει γίνει και δη στους ιδιοκτήτες σπιτιών που καταστράφηκαν ολοσχερώς; Να πει “πάρτε ένα επιπλέον ποσό”, από ό,τι οι άλλοι;”, δηλαδή τις 5.000 ευρώ που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση για τους ιδιοκτήτες των κατεστραμμένων σπιτιών.

Επίσης και καταστήματα που δεν είχαν ζημιά, έχουν πάρει 8.000 ευρώ”. Πώς; Από ό,τι μάθαμε, ρωτώντας τα δικαιολογητικά που ζητήθηκαν δεν ήταν τέτοια που να αποθαρρύνουν τους επιτήδειους. Ήθελαν μια έναρξη λειτουργίας του καταστήματος και φωτογραφίες. Ε , όλοι είχαν λίγη λάσπη. Άλλοι τα πασάλειψαν, ενώ κάποιοι έβαλαν σε αποθήκες ριγμένα δέντρα για να αποδείξουν πως καταστράφηκαν. “Ελλάς το μεγαλείο σου” σχολιάζει με χαμόγελο, αμηχανίας αυτή τη φορά, η Εύα, όταν της ζητάμε να επιβεβαιώσει ή διαψεύσει τις πληροφορίες.

“ΨΙΧΑΛΙΖΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΟΙΜΗΘΩ”

Όπως ανεβαίνουμε την Στρατηγού Ρόκα σταματάμε στο φωτογραφείο του Στάθη Μελέτη, το οποίο, επίσης, είχαμε επισκεφτεί τον Νοέμβριο. Στη γνωριμία μας, η οικογένεια είχε απομακρύνει τις λάσπες, είχε βάψει τους τοίχους και είχε αντικαταστήσει τις τζαμαρίες. Τώρα όλα είναι στη θέση τους. Όσα χάθηκαν (μηχανήματα δεκάδων χιλιάδων ευρώ), αντικαταστάθηκαν. Κάτι που δεν συνέβη και με το χρυσοχοείο που υπήρχε δίπλα, καθώς το εμπόρευμα που πήρε ο χείμαρρος ήταν αξίας 300.000 ευρώ.

Παρατηρούμε πως έως το τέλος του συγκεκριμένου δρόμου, προς τον Σκλαβενίτη που είχε καταστραφεί ολοσχερώς, πολλοί επιχειρηματίες έχουν υψώσει τοιχάκι μπροστά στο κατάστημα τους. “Ο καθένας προσπαθεί να αντιμετωπίσει όπως μπορεί την κατάσταση. Το τοιχάκι δεν σε εξασφαλίζει. Ενδεχομένως όμως, να κάνει κάποιους να αισθάνονται πιο ασφαλείς”, μας λέει ο Στάθης, πριν ασχοληθεί με τις δεσμεύσεις που έμειναν δεσμεύσεις.

Πέραν των 8.000 ευρώ που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση δεν πήραμε cent από κάποιον άλλον φορέα. Ό,τι κάναμε, το κάναμε μόνοι μας, ενώ υπήρχε η υπόσχεση της Περιφέρειας πως θα αποζημιωθούμε στο 100% της ζημιάς. Βέβαια, δεν ξέρω αν εννοούν πως μπορεί να τα πάρουμε έπειτα από 10 χρόνια”.

Ομολογεί πως η πόλη εξακολουθεί να έχει σοβαρό πρόβλημα. “Μην κοιτάτε τα μαγαζιά που φτιάξαμε μόνοι μας, τον αγώνα που έκανε ο κάθε επαγγελματίας για να σταθεί στα πόδια του, ώστε να επιβιώσει. Τα σπίτια έχουν παραμείνει ερείπια. Είναι δύσκολο να πάρει τα πάνω της η πόλη. Η ψυχολογία είναι στα τάρταρα και σίγουρα δεν βοηθά το γεγονός ότι δεν υπάρχει καν φωτισμός το βράδυ. Το σίγουρο είναι ότι για να υπάρξει φωτισμός, πρέπει να προηγηθεί μια σωστή μελέτη. Θα μπορούσαν να ‘χουν επισπεύσει όλες αυτές τις διαδικασίες. Λένε για τη γραφειοκρατία. Δεν μπορώ να σου πω κάτι άλλο, γιατί δεν είναι θέμα της αρμοδιότητας μου. Στα θετικά, έχει καλοκαιριάσει και ο Έλληνας πάντα “ανεβαίνει” ψυχολογικά αυτήν την εποχή του χρόνου”.

“Ο Αρνιακός έχει γίνει ο καλύτερος μας φίλος”

Υπάρχει και ένα άλλο γεγονός που κάνει την καθημερινότητα δύσκολη υπόθεση. “Ρίχνει μια ψιχάλα, τα ξημερώματα και στηνόμαστε στις κάμερες να δούμε τι γίνεται στο μαγαζί. Δεν κοιμόμαστε. Εγώ δεν έζησα live την κατάσταση -ήλθα μετά λίγες ώρες. Δεν σου κρύβω ωστόσο, πως έχω ψυχολογικό. Βλέπω στον ύπνο μου λάσπες, κατεστραμμένες τζαμαρίες. Ο γιος μου, μου έδωσε το CD με το υλικό από τις κάμερες, την ημέρα της καταστροφής. Δεν το έχω δει. Το έβαλα σε ένα μέρος και το άφησα εκεί. Ο Αρνιακός έχει γίνει ο καλύτερος μας φίλος”.

Η πλημμύρα ήταν κάτι το εξωπραγματικό, λέει, πριν καταλήξει στην τεράστια ανάγκη “να γίνουν αντιπλημμυρικά έργα. Αν είχαν γίνει αυτά της Αγίας Αικατερίνης, δεν θα ήταν ίδιο το πρόβλημα”. Θυμίζουμε πως η Μάνδρα δέχθηκε δυο χειμάρρους: από την Αγία Αικατερίνη που πέρασε από μέσα και από την Αγία Σωτήρας που πέρασε από έξω. Μην έχοντας διέξοδο το νερό (γιατί είχαν μπαζωθεί όλα τα ρέματα), κατέστρεψε ό,τι βρήκε στο πέρασμα του. “Υπάρχουν πολλοί που ακόμα δεν πιστεύουν πως το νερό έφτασε στα τέσσερα μέτρα. Επιμένουν ότι λέγαμε υπερβολές”.

“ΓΛΙΤΩΣΑΜΕ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΞΕΧΑΣΑΜΕ”

 Κατηφορίζουμε την Κοροπούλη και σταματάμε σε έναν φούρνο που είχε καταστραφεί ολοσχερώς τον Νοέμβρη. Τότε είχαμε συναντήσει τον Βαγγέλη, ιδιοκτήτη του ακίνητου. Μας είχε πει πως ο νοικάρης του, με τους δυο υπαλλήλους που δούλευαν την ώρα της καταστροφής, σώθηκαν την τελευταία στιγμή. Πρόσθεσε ότι ο Παναγιώτης είχε κατάθλιψη και πως είχε εξαφανιστεί, πριν καταλήξει στο ότι πρέπει να εμφανιστεί για να φτιάξει το κατάστημα -γιατί ως γνωστόν, ο καθένας πάντα θα ‘χει τον καημό του.

Αυτήν τη φορά, βρήκαμε απ έξω μια παρέα ανθρώπων που μιλούσε με τον Παναγιώτη. Ναι, εμφανίστηκε. Και ναι του ζητήσαμε να γυρίσει λίγο πίσω το χρόνο, να μας πει πώς ξεπέρασε το ψυχολογικό κομμάτι εκείνης της Τετάρτης. “Για καιρό σκεφτόμουν αν θα ξαναέλθω ή όχι. Όταν ξέσπασαν οι χείμαρροι η δουλειά μας ήταν σε πλήρη εξέλιξη. Τα πήρε όλα το νερό και εμείς τρέξαμε στην πίσω πόρτα, θα σωθούμε, όταν είδαμε από τις τζαμαρίες να ‘χουν παρασυρθεί αυτοκίνητα, δέντρα, κάδοι, τα πάντα”. Τελικά, δεν άντεξαν κι αυτές. “Σίγουρα αγχωθήκαμε, σίγουρα φοβηθήκαμε και σίγουρα σκεφτήκαμε να μην επιστρέψουμε. Αλλά αυτή η επιχείρηση ήταν ό,τι είχαμε. Εννοώ πως δεν υπήρχαν άλλες επιλογές”.

Ήταν πολύ δύσκολη η επιστροφή, αλλά δεν υπήρχε εναλλακτική. Οικονομικά πώς ανταποκρίθηκε; “Δόξα να ‘χει ο Θεός, να είναι καλά οι κυβερνώντες, η πολιτεία, ο Δήμος που μας βοήθησαν με 8.000 ευρώ. Βάλαμε και εμείς άλλα τόσα… και φτιάξαμε το μπροστινό κομμάτι. Τώρα περιμένουμε την αποζημίωση από την Περιφέρεια, να το φτιάξουμε όλο. Να πάρουμε όσα μας έταξαν”. Από όσα έμειναν μέσα στο φούρνο “δεν διασώθηκε κάτι. Αλλάξαμε μέχρι και την τελευταία πρόκα”. Εξήγησε πως έχει δώσει όλα τα χαρτιά που ‘χουν ζητήσει και περιμένει. Επαναλαμβάνει ότι πέραν του οικονομικού (“δεν έμεινε ούτε αυτοκίνητο, ούτε επιχείρηση”), ως πρόβλημα παραμένει και το ψυχολογικό (“γλιτώσαμε, αλλά δεν ξεχάσαμε”).

“ΜΑΣ ΞΕΧΑΣΑΝ ΟΛΟΙ”

 

Η Άρτεμις διατηρεί κατάστημα με ρούχα και παρέχει υπηρεσίες μεταποίησης ενδυμάτων, επί της Κοροπούλη. Στο πρώτο πέρασμα μας από την περιοχή, λίγες ημέρες μετά την 15η του Νοέμβρη, μας είχαν δείξει το χώρο. Για την ακρίβεια, τα συντρίμμια, αφού δεν είχε μείνει τίποτα.

Είχες δει το μαγαζί μου, μετά την πλημμύρα, έτσι;”. Αυτό που είχαμε δει ήταν σπασμένες τζαμαρίες και κρανίου τόπο στα εντός, όπου δεν είχε μείνει έστω ένα από τα εμπορεύματα της Αρτέμιδος. “Τώρα βλέπεις πώς είναι! Πήραμε 8.000 ευρώ. Τόσο αξίζει μόνο μια από τις μηχανές που έχουμε εδώ μέσα. Αυτή” δείχνει μια σε γωνία και εξηγεί “λέγεται τιγκέλι. Μπορείς να ψάξεις να δεις αν λέω αλήθεια”. Λέει.

“Όλα τα υπόλοιπα, τα τραπέζια πάνω στα οποία έχω τα ρούχα, προέρχονται από ισάριθμα διαφορετικά μαγαζιά που έκαναν προσφορές. Που έμαθαν ότι υπάρχει ανάγκες και μας έδωσαν ό,τι δεν χρησιμοποιούσαν ή περίσσευε -να είναι καλά. Για αυτό είναι και ετερόκλητα. Ό,τι άλλο βλέπεις, οι υπόλοιπες ραπτικές μηχανές -παρεμπιπτόντως, είναι μεταχειρισμένες-, τα υλικά για τις μεταποιήσεις, αλλά και το εμπόρευμα, τα χρωστάμε ακόμα, γιατί τα χάσαμε όλα στην πλημμύρα”.

Μας οδηγεί στην εξώπορτα και μας λέει “για να είμαι ακριβοδίκαιη θέλω να τα πούμε όλα. Το βλέπετε το χαλίκι στην άκρη του πεζοδρομίου; Το έβαλαν πριν 15 ημέρες και αφότου είχα βγάλει από την τάφρο τριών μέτρων που είχε δημιουργηθεί περί τους 7-8 γέρους. Έκοψαν εν τω μεταξύ, ένα πεύκο που ήταν έτοιμο να πέσει, όχι όμως από τη ρίζα, για να μπορούν να σκοντάφτουν οι περαστικοί”.

Δεν ξέρω αν ξέρεις, αλλά το βράδυ ακόμα δεν υπάρχει φως στη Μάνδρα, πέραν της πλατείας που έχει το άγαλμα του οπλαρχηγού Κοροπούλη “και τη φτιάχνει ο Ολυμπιακός” και η είσοδος στην πόλη, μέχρι την αρχή της Κοροπούλη, το δρόμο που επλήγη όσο κανείς άλλος. Εκεί όπου κατέληξαν δυο χείμαρροι. Οπουδήποτε αλλού επικρατεί σκοτάδι.

“Όλοι μας ξέχασαν. Και οι μεγαλόσχημοι δημοσιογράφοι, αυτοί που τις ώρες που ακολούθησαν την καταστροφή μας κυνηγούσαν, που μας έπαιρναν τηλέφωνο από τη νύχτα για να είμαστε stand by να μιλήσουμε” προσθέτει η Άρτεμις, “τώρα που τους παίρνουμε εμείς να δείξουν κάποιο ενδιαφέρον, δεν απαντούν. Να σκεφτείς πως είχαμε κλείσει και κάποιο ραντεβού, να επιστρέψουν έπειτα από κάποιους μήνες να δουν αν έχει γίνει κάτι. Δεν το έκαναν”. Εκείνοι.

Ακούμε πολλά, δεξιά και αριστερά. Για επιχειρηματίες που έχουν δώσει χρήματα για τους πληγέντες, για απλούς πολίτες. Σε εμάς γιατί δεν έχει φτάσει κάποια βοήθεια; Πού είναι αυτή η βοήθεια; Υπάρχει κάποιος λογαριασμός στον οποίον συγκεντρώνονται όλα αυτά τα χρήματα;”. Δεν υπάρχει κάποια ενημέρωση; “Όχι. Ό,τι ακούμε είναι ράδιο αρβύλα”.

“Ο ΚΟΣΜΟΣ ΕΔΩΣΕ ΧΡΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΛΗΓΕΝΤΕΣ”

Δεν έχουν ρωτήσει τη Δήμαρχο, Γιάννα Κριεκούκη που είναι μέσα στα πόδια τους; Στην πόλη τους; “Προσωπικά της είχα πει πως ακούμε για οικονομική βοήθεια που έχουν παρέχει πολλοί, ότι υπάρχουν κάποια χρήματα, πριν τη ρωτήσω αν υπάρχει πρόβλεψη για το πότε θα μας δοθούν. Μου απάντησε “α, αυτά τα χρήματα ξεχάστε τα. Είναι για να γίνουν πεζοδρόμια, να γίνουν πλατείες, να γίνει η Μάνδρα πιο όμορφη από ό,τι ήταν”. Εξεπλάγην από αυτό που μου είπε και τη ρώτησα “ο κόσμος που έδωσε αυτά τα χρήματα “υπέρ των πλημμυροπαθών της Μάνδρας” που διαβάζαμε στις ανακοινώσεις, στο μυαλό σου είναι τα πεζοδρόμια, οι πλατείες και τα έργα βιτρίνας; Και για ποιες πλατείες μιλάει, εφόσον οι δύο που καταστράφηκαν, τη μία την έφτιαξε η Μαριάννα Βαρδινογιάννη με την Πρώτη Κυρία της Κύπρου, Άντρη Αναστασιάδη (έκαναν και τα εγκαίνια, τον Γενάρη) και την άλλη ο Βαγγέλης Μαρινάκης. Έτσι ξέρουμε”. Υπάρχουν σχετικές ανακοινώσεις και στα δέντρα της εν λόγω πλατείας. Το λόγο που διαβάσαμε στην πλακέτα “επί δημαρχίας Ιωάννας Κριεκούκη” δεν καταλάβαμε, από τη στιγμή που τα έξοδα και τα έργα τα ανέλαβε άλλος. Δεν το μάθαμε ποτέ, αφού η κυρία Κριεκούκη δεν απάντησε στα (πολλά) μηνύματα και τις κλήσεις μας, μετά την από τύχη, συνάντηση μας έξω από το Δημαρχείο. Εκεί μας είπε πως η ημέρα της είχε ξεκινήσει με δυο μνημόσυνα και ότι ήταν σε κάκιστη ψυχολογική κατάσταση “από όσα έχω να αντιμετωπίσω και να διαχειριστώ καθημερινά”. Το σεβαστήκαμε και ανανεώσαμε το ραντεβού μας. Μείναμε στην ανανέωση.

 

H Άρτεμις μειδιά. Δείχνει σημάδια ψυχολογικής κόπωσης στον τρόπο που μιλά, που εκφράζεται. Στην ένταση της φωνής και των κινήσεων του σώματος της. “Να σου πω και κάτι; Στο σπίτι μου δεν μπορώ να πάω. Δεν είναι κατοικήσιμο. Είμαι ακόμα φιλοξενούμενη, κάτι που ισχύει και για άλλες δέκα οικογένειες”. Φιλοξενείται μαζί με το σύζυγο της και τη μητέρα της, στην κόρη της. “Επιβαρύνουμε τον προϋπολογισμό του νοικοκυριού της κόρης μου, επί έξι μήνες”. Αυτό είναι ένα θέμα. Ένα άλλο είναι το ψυχολογικό κομμάτι που ακόμα βαραίνει την Αρτέμιδα.

“Πήρα τη μάνα μου, στην πλάτη μου, για να σωθούμε”

Τη μάνα μου την πήρα στην πλάτη μου και κολυμπήσαμε για να σωθούμε εκείνη την ημέρα. Είπα στον εαυτό μου “δεν θα χάσω, ρε π… μου, τη μάνα μου από αυτό”. Στο δικό μας σπίτι και σε πολλά άλλα, συντελέστηκε θαύμα και καταφέραμε να σωθούμε”. Μόλις συνειδητοποίησε πως είναι πια ασφαλής -εκείνη και η μητέρα της- κατέρρευσε. Διεκομήσθη στο Θριάσιο όπου πέρασε δυο ημέρες ως νοσηλευόμενη. Οι γιατροί είχαν καταλήξει στο ότι χρειαζόταν ψυχολογική υποστήριξη.

Μας είχαν πει ότι θα μας παρέχουν ένα ψυχολόγο, δωρεάν. Αυτό δεν έγινε ποτέ. “Να σου δείξω την τσάντα μου, με τα χάπια; Από τον Νοέμβριο ζούμε σε ένα μόνιμο άγχος, μια μόνιμη αγωνία”.

“Έχουμε άγχος για το αν θα καταφέρουμε να τα βγάλουμε πέρα με τα έξοδα που έχουν δημιουργηθεί, από την ανάγκη να πάρουμε εμπόρευμα, να ξαναλειτουργήσουμε το κατάστημα μας, ώστε να ζήσουμε. Αγωνία επειδή ακούμε ένα μπουμπουνητό και είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε να τρέχουμε. Την ίδια ώρα, πρέπει να είμαι στη δουλειά μου από το πρωί μέχρι το βράδυ. Η δουλειά πια, που έχω είναι οι μεταποιήσεις, γιατί ο κόσμος δεν έχει τα χρήματα ή τη διάθεση να ψωνίσει νέα πράγματα. Οπότε τι κάνω; Προσπαθώ να βγάλω όλα τα έξοδα μου, από τη δουλειά με τη βελόνα.

Το σπίτι δεν μπορώ να το φτιάξω, γιατί θέλει πολλά λεφτά -κανονικά πρέπει να κατεδαφιστεί. Τι άλλο να σου πω; Ότι μου παρουσιάστηκαν χίλια δυο πράγματα μετά την πλημμύρα, στην υγεία μου; Συν αυτά που ακούμε δεξιά και αριστερά (π.χ. για ανθρώπους που δεν επλήγησαν και έχουν λάβει τεράστια βοήθεια), γιατί δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση και πλέον αρκεί μισή κουβέντα για να αρπαχτούμε με τον άλλον. Το διαίρει και βασίλευε έχει εφαρμογή τώρα. Όχι μόνο στη Μάνδρα. Ακούω “ο τάδε πήρε τόσα λεφτά”, αλλά δεν μπορώ να μάθω αν είναι αλήθεια ή ψέματα”.

Στρέφει το βλέμμα της αριστερά, προς μια μαυροντυμένη κυρία που έχει σταθμεύσει το όχημα της μπροστά στο κατάστημα της και λέει “μπροστά σε αυτήν τη γυναίκα σταματάμε να μιλάμε για λεφτά, για σπίτια και για μαγαζιά. Αυτή η γυναίκα έχασε το γιο της”.

“Ο γιός μου δεν πέθανε από το Θεό. Πέθανε από τους ανθρώπους”

Είναι η κυρία Χαρούλα, η μάνα του 30χρονου οδηγού φορτηγού που πνίγηκε -στην παλαιά εθνική οδό- πηγαίνοντας στη δουλειά του. Του Γιώργου, πατέρα μιας τρίχρονης κόρης που μεγάλωνε ο ίδιος. “Η εγγόνα μου μιλά με τη φωτογραφία του γιου μου. Του λέει “μπαμπά πότε θα έλθεις; Εγώ σε περιμένω. Σε περιμένω, αλλά δεν έρχεσαι. Σε πήρε το ποτάμι”. Σταματά να μιλά και μαζί της σταματά ο χρόνος. Τι μπορεί να πει κάποιος σε αυτήν τη γυναίκα; Ποιος μπορεί να ηρεμήσει τη ψυχή της; Ποιος ή τι μπορεί να φέρει πίσω τον γιο της; Και αυτή δεν είναι λαϊκίστικη τοποθέτηση, αλλά η πραγματικότητα όσων έχουν “χάσει” δικούς τους ανθρώπους και περνούν το υπόλοιπο της ζωής τους με ένα αναπάντητο “γιατί”.

“Αν ειχα εναν πισω μου, να αναλαβει τα παιδια μου, θα επαιρνα ενα οπλο και θα τουσ γαζωνα. μονο ετσι καταλαβαινουν αυτοι”

Συγκρατεί τα δάκρυα της και λέει “ο γιος μου δεν πέθανε από το Θεό. Πέθανε από τους ανθρώπους. Σήμερα γιορτάζει”. Σταματά, ανασυντάσσεται εκ νέου (περιττό να αναφέρουμε τον κόμπο που είχε ανέβει στο δικό μας λαιμό, ανήμπορες -με τη Φραντζέσκα- να βρούμε τα λόγια που θα απάλυναν τον πόνο της) και λέει “έχω να κοιτάξω δυο ακόμα παιδιά και την εγγονή μου, μόνη μου -γιατί έχω “χάσει” το σύζυγο μου. Να είχα έναν πίσω ή να τα είχα αποκαταστήσει, να έπαιρνα ένα όπλο και να τους γάζωνα στη σειρά. Γιατί εκεί έχω φτάσει. Ξέρω πως ποτέ δεν θα βρω το δίκιο μου. Τουλάχιστον έτσι θα αισθανθώ μια ανακούφιση. Μόνο έτσι καταλαβαίνουν αυτοί”. Όπου “αυτοί” όσοι υπέγραψαν για όλα αυτά τα έργα που τελικά κατέστρεψαν τη Μάνδρα. Που έκαναν θέμα χρόνου την καταστροφή της περιοχής.

Ο χειμώνας… έρχεται. Το ποτάμι θα ξανάρθει, γιατί δεν έχουν κάνει τίποτα. Εδώ έχουν ένα πόρισμα και δεν το ‘χουν “βγάλει” επίσημα και δεν αναφέρονται τα ονόματα των υπευθύνων. Ξέρουμε πως κατά ένα ποσοστό φταίει το δασαρχείο, κατά ένα άλλο η περιφέρεια. Υπάρχουν φορείς, αλλά όχι πρόσωπα. Λυπάμαι, αλλά δεν φταίνε φορείς, οργανισμοί, αλλά συγκεκριμένοι άνθρωποι που τα τελευταία 50 χρόνια έβαλαν από ένα καρφί στο φέρετρο της Μάνδρας”.

Η Άρτεμις διακόπτει, για να σχολιάσει πως “υπάρχουν έγγραφα με υπογραφές, για κάθε έργο που έγινε παράνομα ή κακώς. Αυτήν την υπογραφή την έχει άνθρωπος. Είχα ένα μπέρδεμα με το ΤΕΒΕ και μου βρήκαν μια υπογραφή που είχα βάλει στο πρώτο μου μαγαζί, το οποίο είχα “ανοίξει” όταν ήμουν 22. Και είμαι 52. Παρ’ όλα αυτά τη βρήκαν. Όλους αυτούς που έβαλαν τόσες υπογραφές δεν τους έχουν βρει;”.

Η κυρία Χαρούλα εξηγεί πως “δεν φταίει αποκλειστικά η Δήμαρχος για ό,τι συμβαίνει. Φταίει όμως, και αυτή. Εδώ ήταν ρέμα και θυμάμαι τη μάνα μας να μας απαγορεύει να παίζουμε εδώ κοντά. Τόσο βαθύ ήταν. Σαν τον Κηφισό. Αλλά το έκλεισαν. Ετούτη έβαλε την Αγία Αικατερίνη στο σχέδιο. Ποια Αγία Αικατερίνη; Ποιο ρέμα; Που βλέπεις λίγο νερό και μετά ένα οικόπεδο; Την ίδια ώρα, δεν αναγνωρίζει εμάς ως θύματα πλημμύρας. Δεν βάζει υπογραφή”. Αν το κάνει, θα πάει φυλακή. “Τα ρίχνει όλα στην κακιά την ώρα”. Δεν υπάρχει κάποιος εισαγγελέας στον οποίον να μπορούν να αποταθούν; “Αυτεπάγγελτα έπρεπε να ενεργήσει”.

  Ακούγεται μια γυναικεία φωνή να λέει “θυμήσου πως με όσα χρήματα “πέφτουν” σε κάποιους, θα ξαναβγεί”. Η κυρία Χαρούλα απαντά “αν πουλιούνται οι Μανδραναίοι για μια κατσαρόλα και για ένα ψυγείο, δεν μπορώ να πω κάτι άλλο. Είναι κάτι πατσαβούρες που πουλιούνται, για μια καραμέλα. Συγγνώμη, αλλά δεν είμαστε τόσο αναξιοπρεπείς”. Η Άρτεμις λέει πως “όταν έβγαζα λάσπη από το σπίτι μου, έβλεπα ανθρώπους που δεν είχαν πληγεί να κουβαλάνε ατελείωτη πραμάτεια, από προσφορές εταιριών”, με την κυρία Χαρούλα να ζητά συγγνώμη για τη διακοπή και να λέει “είναι δυνατόν για όλο αυτό που τραβήξαμε και συνεχίζουμε να τραβάμε να μας λένε πως δεν θα πληρώσουμε λογαριασμό νερού για δυο μήνες μόνο;”. Εδώ να σου πω ότι γίναμε μάρτυρες μιας σκηνής, βγαλμένης από νοσηρό μυαλό: λίγες ημέρες μετά την καταστροφή, με τα αυτοκίνητα ακόμα μέσα στα σπίτια και εικόνες διάλυσης παντού, πέρασε ο ταχυδρόμος να παραδώσει λογαριασμούς ΔΕΗ σε πληγέντες κατοίκους που δεν ήξεραν πού την κεφαλήν κλίναι.

“Ποιοι 24 νεκροί; Μόνο τις δυο ημέρες που ήμουν στο νοσοκομείο είδα πολλούς περισσότερους”

Η Άρτεμις συνεχίζει -με μεγάλη ένταση πια, από όσα την “πνίγουν”, όσα δεν της επιτρέπουν να συνεχίσει τη βιοπάλη, θίγοντας το θέμα των νεκρών. “Ποιοι 24 νεκροί; Μιλάμε για πολλούς περισσότερους. Στα δυο βράδια που νοσηλεύτηκα, οι γιατροί, οι νοσηλευτές, όσοι ήταν μέσα μιλούσαν για δεκάδες. Είκοσι τέσσερις ήταν οι Έλληνες. Αυτοί που αγνοούνταν και το “έκλεισαν” εκεί. Πολλοί περισσότεροι όμως, ήταν οι αδήλωτοι που ζούσαν σε εργοστάσια της περιοχής. Επίσης, ποτέ δεν μάθαμε τι έγινε με τους τραυματίες. Πόσοι ακόμα “έχασαν” τη ζωή τους από εκείνους που νοσηλεύονταν; Εμείς ξέρουμε πως έχουν πεθάνει τουλάχιστον άλλοι 20”. Η κυρία Χαρούλα επιβεβαιώνει, λέγοντας ότι “τον γιο μου τον πήγαν από τους πρώτους στο Θριάσιο. Το πρώτο επιβεβαιωμένο θύμα ήταν ο γιος μου. Ήδη ήταν 20 νεκροί στο Θριάσιο”. Τους είδε.

Να σου πω μια λύση; Ένας τρελός που θα του σβουρίξει, θα πάρει ένα όπλο και θα τους “θερίσει”. Είμαι καλός άνθρωπος. Δεν είμαι επαναστάτης. Δεν έχω ακουστεί ποτέ. Αυτά τα καθάρματα με έφτασαν στο σημείο να εκφράζομαι έτσι. Μας βλέπουν στο δρόμο και κάνουν ότι μιλούν στο τηλέφωνο, για να μας αποφύγουν. Γιατί; Όχι, εξηγήστε μου γιατί;”.

 

‘Οπως περπατούσαμε στο δρόμο του ενδιαφέροντος μας, είδαμε την κυρία Ειρήνη να μπαίνει σπίτι της. Μια στάση εδώ: η κυρία Ειρήνη είναι η γιαγιά που είχε σωθεί από τον γαμπρό της, τον Αρίστο, σκαρφαλώνοντας από ταράτσα σε ταράτσα. “Στα γεράματα έκανα την Κομανέτσι” είχε πει. Το σπίτι της είχε καταστραφεί ολοσχερώς. Το αυτοκίνητο της οικογενείας σταμάτησε στην πόρτα της εισόδου. Εκείνη μας έλεγε λοιπόν, τον Νοέμβριο πως δεν μπορεί να κοιμηθεί και ότι καθόταν έως το ξημέρωμα μπροστά στην τζαμαρία -στο σπίτι της κόρης της-, για να είναι σίγουρη πως δεν θα συμβεί κάτι ανάλογο.

Τότε δήλωνε ότι δεν υπήρχε περίπτωση να επιστρέψει στο σπίτι της. “Τώρα όμως, είστε εδώ;” της είπαμε. Μας εξήγησε πως στους πέντε μήνες που μεσολάβησαν “έμενα στην κόρη μου και τα αγόρια μου. Πόσους μήνες πια, να τους φορτώνομαι; Έφτιαξα εδώ μικροπράγματα -με τη σύνταξη, γιατί τα 5000 ευρώ δεν τα έχω πάρει ακόμα-, για να μπορώ να μαγειρεύω και να πλένομαι και έρχομαι την ημέρα”. Παρεμπιπτόντως, μας ενημέρωσε ότι μόλις είχε επιστρέψει από την αγορά και πως έφτιαχνε φασολάκια με κρέας. Μας κάλεσε να μείνουμε για φαγητό. Της εξηγήσαμε ότι είχαμε μια υποχρέωση να φέρουμε εις πέρας -και ανανεώσαμε το ραντεβού.

“Η εικόνα του κύματος να έρχεται προς τα επάνω μου δεν φεύγει από το μυαλό μου”

Πριν φύγουμε, τη ρώτησα τι κάνει τα βράδια. “Γυρίζω στα παιδιά. Όχι, δεν κοιμάμαι εδώ. Φοβάμαι”. Στο κρεβάτι ή ακόμα μπροστά στο τζάμι; “Στην κόρη μου, που μένει στο ισόγειο ναι, ακόμα είναι μπροστά στο τζάμι. Στα αγόρια που μένουν σε διώροφα, κοιμάμαι κανονικά”. Μας κάλεσε στα ενδότερα, να δούμε πώς είναι πια το σπίτι που έφτιαξε με το σύζυγο της, προ πολλών ετών. Μας εξήγησε όσα έζησε εκείνη την Τετάρτη, πού τη βρήκε ο γαμπρός της, από πού διέφυγαν (πάτησαν σε λαμαρίνες και μετά στην ταράτσα). “Σας μιλώ ειλικρινά, όταν σας λέω ότι δεν με ενδιαφέρει να μπει το βράδυ κάποιος και να με σκοτώσει. Εννοώ ότι δεν με φοβίζει αυτό. Βλέπω όμως, το κύμα που έρχεται και πάει έως επάνω, σε όλο το σπίτι. Αυτή η εικόνα δεν φεύγει από το μυαλό μου”.

Μεταξύ του σπιτιού της και αυτού της κόρης της, μένει μια άλλη κυρία την οποία επίσης, έσωσε ο γαμπρός της. Της λέω “έφτιαξε το σπίτι της”. Μου απαντά “δεν μένω εγώ εδώ, με τίποτα. Τη ρώτησα τι θα κάνει, γιατί ζούσε με την κόρη της. Μου είπε ότι θα επιστρέψει. Δεν αντέχουμε, μανούλα μου, να γινόμαστε βάρος”. Περνά η Σταυρούλα, η γυναίκα που κλήθηκε να επιλέξει ποιον θα σώσει, μεταξύ της μάνας και των παιδιών της. Η ιστορία της είχε συγκλονίσει -τόσο που έπειτα από εμάς πήγαν και τη βρήκαν διάφορα τηλεοπτικά κανάλια. Η Σταυρούλα που λες, έφτιαξε το σπίτι της “τόσο ώστε να μπορώ να ζήσω μέσα σε αυτό, με τα παιδιά μου, γιατί δεν αντέχω να πληρώνω ενοίκιο” και βοηθά τους πάντες, στη γειτονιά. Με μια κουβέντα, με μια αγκαλιά.

 Aυτήν πρόσφερε και στην κυρία Ευαγγελία, που μας κάλεσε να μπούμε στο σπίτι της. “Ό,τι έπιπλο βλέπετε στο σπίτι μου είναι ξένο. Το νερό πήρε τα πάντα, στο πέρασμα του. Γκρέμισε τα πάντα. Το νερό έφτασε μέχρι τη μέση του τοίχου, στο σαλόνι“.

Πώς σώθηκε; “Κοιμόμουν, όταν στις 5 το πρωί με πήρε ο γιος μου που είχε πάει στην Αθήνα για δουλειά. Μου είπε “μάνα σήκω και φύγε από το σπίτι“. Σταματάει. Λέει “δεν θέλω να θυμάμαι και να λέω τα ίδια και τα ίδια. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι μας έχουν εγκαταλείψει και δεν μας έχουν προσφέρει τίποτα. Λες και είμαστε στον άλλο κόσμο. Τους πέντε αυτούς μήνες μένω στο γιο μου -μένει σε άλλη γειτονιά. Θέλω να επιστρέψω σπίτι μου. Πώς όμως, να επιστρέψω σε αυτό το σπίτι; Με τις 5.000 ευρώ που έδωσαν, άλλαξα τις πόρτες“. Εξηγεί ότι ένα αυτοκίνητο “που είχε σταματήσει στο φούρνο, δίπλα” παρασύρθηκε, έσπασε την κεντρική πόρτα του σπιτιού και σταμάτησε στους τοίχους του χολ.

Όπως προσπαθούσε να σωθεί, πήγε στην κουζίνα και ανέβηκε πάνω στο παράθυρο. “Έμεινα εκεί για 2 1/2 ώρες. Έβλεπα το ποτάμι να παίρνει τα κάγκελα, τα τζάμια, τα έπιπλα, το ψυγείο, τα πάντα. Έβλεπα τα πάντα να καταστρέφονται”. Σαφέστατα και φοβήθηκε για τη ζωή της. “Ο γιος μου είχε έλθει απέναντι και μου φώναζε “μάνα μην πηδήξεις”. Εγώ ήθελα να πηδήξω, να φύγω. Ευτυχώς, άκουσα τον γιο μου“. Μας ξεναγεί σε όλους τους -κατεστραμμένους- χώρους. Μας λέει “αυτό το σπίτι το φτιάξαμε με τον άνδρα μου, έπειτα από 30 χρόνια σκληρής δουλειάς. Μπορώ να το παρατήσω; Αλλά και πού να έλθω να μείνω εδώ;”.

 

Η τελευταία είδηση που αφορούσε τα αντιπλημμυρικά έργα ήταν πως έχει αρχίσει ο διαγωνισμός, για τη μελέτη και έως τον Αύγουστο θα αποφασιστεί σε ποια εταιρία θα ανατεθεί το έργο. Υπεύθυνος για τα έργα αυτά και όλα τα άλλα έργα που αφορούν το Δήμο είναι ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου Μάνδρας, Στάθης Ραγκούσης, τον οποίον επισκεφτήκαμε στο γραφείο του -με τη συνδρομή της Δημάρχου.

Κάποιες από τις επισημάνσεις του δημιουργούν απορίες… για την ανθρώπινη φύση. Σίγουρα δεν διέπονται από λογική. Δείτε και μόνοι σας.

Πριν τη μελέτη για την αποκατάσταση της Κοροπούλη, μετά τις ζημιές, υπήρχε μια άλλη μελέτη που αφορούσε την αποκατάσταση των πεζοδρομίων. Είχε ξεκινήσει και σχετικό έργο, όχι που θα άλλαζε το πλάτος, απλά επρόκειτο να γίνουν αποκαταστάσεις για να είναι βατά. Δεν είχε ειπωθεί ποτέ κάτι περί κοπής των πεύκων”. Και τι μελέτη υπήρξε για αυτά που είναι ετοιμόρροπα; “Θα γίνονταν τα κλαδέματα και τα όσα άλλα είναι απαραίτητα. Το έργο αυτό σταμάτησε λόγω της πλημμύρας, έγιναν και επιπρόσθετες ζημιές. Για την αποκατάσταση αυτών και του φωτισμού και την προέκταση της Κοροπούλη, ώστε να συμπεριλάβει και τη Ρόκα (το κομμάτι της κεντρικής οδού που σε βάζει στη Μάνδρα), έγινε μια εργολαβία με διαδικασίες επείγοντος -δυστυχώς και αυτό στην Ελλάδα σημαίνει τουλάχιστον δυο μήνες- και σήμερα ή αύριο θα υπογραφεί οριστικά η σύμβαση, καθώς πήραμε και την έγκριση από το Ελεγκτικό Συνέδριο”.

“Οι εργασίες, για την αποκατάσταση της Κοροπούλη, θα αρχίσουν άμεσα”

Πότε θα αρχίσουν οι εργασίες; “Άμεσα. Τώρα πλέον έχουμε και τη σφραγίδα της νομιμότητας. Έπρεπε να ελεγχθεί όλη η διαδικασία, ζητήσαμε την επιχορήγηση από το Υπουργείο Εσωτερικών, μας δόθηκε τον Φλεβάρη, κάναμε τη διαδικασία του διαγωνισμού και ανέλαβε το έργο εταιρία που καλέστηκε να φέρει τα σχετικά έγγραφα, την εγγυητική και αύριο υπογράφουμε”. Του είπαμε για τις σωλήνες ύδρευσης που είναι “ανοιχτοί” ακόμα, σε κάποια σημεία -προϊόν κακοτεχνιών που αποκαλύφθηκαν από την πλημμύρα, με τις τάφρους να ‘χουν αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερο βάθος από εκείνο του Νοέμβρη. “Όλα αυτά θα τα αποκαταστήσει το εν λόγω έργο”, δεσμεύτηκε ο κ. Ραγκούσης. “Ξέρουμε πως υπάρχει πρόβλημα. Στην αρχή δεν είχαμε τους πόρους. Όταν μας δόθηκαν, ξεκινήσαμε αμέσως τις διαδικασίες”.

ΠΕΝΤΕ ΜΗΝΕΣ ΤΙ ΓΙΝΟΤΑΝ;

Τα παιδιά στα οποία ανήκει στο σπίτι με την τάφρο μπροστά (και τις σωλήνες ηλεκτρικού και νερού που παραμένουν εκτεθειμένες και άρα επικίνδυνες) δεν μένουν εκεί. Φιλοξενούνται σε συγγενείς και φίλους. Ακόμα δεν έχουν περάσει οι καλωδιώσεις σωστά (οι προηγούμενες περνούσαν από το σπίτι τους!). Μετά, ο Δήμος πρέπει να κλείσει το λάκκο, να στρώσει το πεζοδρόμιο και έπειτα να ασχοληθεί το ζευγάρι με τις εργασίες που ‘χει ανάγκη το σπίτι “το οποίο από καθ’ ύλην αρμόδιους έχει κριθεί ως κατοικήσιμο”. Προ όλων αυτών, πρέπει να γίνει μελέτη. “Πέντε μήνες τι γινόταν;” ρωτάμε τη Γλυκερία. “Τίποτα. Όπως μπορείς να δεις, η μόνη διαφορά είναι πως έχουν ανθίσει παπαρούνες. Έχουν πει από το Δήμο, όχι μόνο σε εμάς, αλλά γενικά, να μη φτιαχτεί το όποιο πρόβλημα υπάρχει στο δρόμο ή τα πεζοδρόμια, γιατί δεν θα είναι νόμιμο. Πως θα πρέπει να γίνει ό,τι γίνει με δικές τους διαδικασίες. Όποτε γίνει αυτό. Τώρα το πού και το πώς ζούμε εμείς, δεν τους ενδιαφέρει”.

Ο σωλήνας του νερού (που ξαναλέω ότι παρανόμως είχε τοποθετηθεί αρχικά, σε χώρο που ανήκει στους ιδιοκτήτες του οικοπέδου) είναι ακόμα εκεί, στέκει αγέρωχος. Τις πρώτες ημέρες η Γλυκερία και ο σύντροφος της κατέβαιναν στο χαντάκι και τον άνοιγαν, για να πάρουν νερό να καθαρίσουν τις λάσπες. Δίπλα υπήρχε εγκατάσταση της ΔΕΗ. Κάτι που έκανε την όλη κατάσταση επικίνδυνη.

Πλέον δεν ανοίγουμε την παροχή, αφού δεν μένουμε εδώ. Καλύτερα. Γλιτώνουμε και νερό (χαμογελάει)”. Δεν μπορεί να κάνει κάτι άλλο από το να περιμένει πότε ο Δήμος θα κλείσει την τάφρο. “Δεν έχουμε ενημέρωση και πλέον δεν περνά κανείς. Θυμάσαι όταν είχατε ξαναέλθει, υπήρχε πελατεία. Τώρα τίποτα”.

το αντιπλημμυρικο εργο θα γινει βασει μελετησ που ηταν ετοιμη απο το 2014

Πίσω στον κύριο Ραγκούση, τον ρωτήσαμε πού βρισκόμαστε σε ό,τι αφορά τα -απαραίτητα- αντιπλημμυρικά έργα. Ισχύει ότι ξεκινά ο διαγωνισμός για τις μελέτες; “Δεν ξεκινά αυτό. Οι μελέτες έχουν γίνει από το 2014, για το έργο της αντιπλημμυρικής προστασίας της Μάνδρας”. Δεν προέκυψαν αναθεωρήσεις, μετά την καταστροφή; “Όχι, πάνε με τη μελέτη του 2014. Έτσι κι αλλιώς αυτή είναι υπόθεση που χειρίζεται η Περιφέρεια Αττικής”.

Γιατί δεν είχε προχωρήσει η διαδικασία το 2014; Γελάει. “Αν δείτε τα πορίσματα που είχαν βγάλει, υπήρχαν κάποιες δικαιολογίες επί διαδικαστικών θεμάτων, με το δασαρχείο κλπ. Τέλος πάντων, φτάσαμε πριν 20 ημέρες στην οριστικοποίηση των απαλλοτριώσεων που πρέπει να γίνουν για τις Σούρες, για τις διευθύνσεις εκείνου του ρεύματος. Κηρύχθηκαν οι απαλλοτριώσεις που δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο, για αυτό και δεν υπήρξαν ενστάσεις όταν κάναμε τις αναρτήσεις. Έχει ανακοινώσει η Περιφέρεια πως εκτιμά ότι μπορεί να δημοπρατηθεί αυτό το έργο μέχρι τον Αύγουστο του 2018. Να ξεκινήσει δηλαδή, η διαδικασία της πρόσκλησης των εταιριών για να υποβάλουν προσφορές και στη συνέχεια, αφού γίνουν οι αξιολογήσεις, να αναρτηθεί η μελέτη για να ξεκινήσει το έργο”. Και μετά; “Τι εννοείται και μετά;”. Πότε θα αρχίσουν οι εργασίες; Αμέσως; “Εννοείται”.

“Δεν θα είμαστε έτοιμοι τον επόμενο χειμώνα”

Πόσος καιρός θα χρειαστεί για να ολοκληρωθεί αυτό το, ζωτικής σημασίας, έργο; “Δεν θυμάμαι ακριβώς. Θα το δούμε και στις διακηρύξεις πόσος χρόνος έχει δοθεί για την κατασκευή. Λογικά, δεν μπορεί να γίνει σε διάστημα μικρότερο του ενός χρόνου. Αν όλα πάνε καλά και δεν υπάρξουν ενστάσεις ή κωλυσιεργίες στη διαγωνιστική διαδικασία, μέχρι το τέλος του 2018 θα έχει επιλεγεί ο ανάδοχος. Με γρήγορες διαδικασίες φαντάζομαι θα μπορέσουμε να το έχουμε “κλείσει”. Επειδή ο επόμενος χειμώνας δεν θα μας βρει έτοιμους, τουλάχιστον ας είμαστε έτοιμοι το μεθεπόμενο χειμώνα”.

Για την ιστορία, γεωλόγος που είχε επισκεφτεί την περιοχή, προ μηνών και μίλησε στους κατοίκους που είχαν συγκεντρωθεί σε μια καφετέρια, είπε πως “και τώρα να ξεκινήσουν τα έργα, χρειάζονται τουλάχιστον πέντε χρόνια για να ολοκληρωθούν”. Μένει να δούμε τι ισχύει.

ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΟΔΟ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΕΓΚΡΙΘΕΙ

Υπάρχει κάποια άλλη ανάγκη που δεν γνωρίζουμε; “Πέραν της αντιπλημμυρικής προστασίας της πόλης που είναι η εκτροπή του ρέματος της Αγίας Αικατερίνης, για να πάει στις Σούρες βγαίνοντας έξω από την πόλη, είναι η παλιά εθνική οδός. Εκεί υπήρξαν τα περισσότερα θύματα. Έχει πάθει πολύ μεγάλες ζημιές. Αρχίζει και γίνεται επικίνδυνη. Για περίπου πέντε χιλιόμετρα (από το 5ο έως το 10ο χιλιόμετρο) έχει απαγορευτεί η κυκλοφορία σε μια σειρά με κατηγορίες οχημάτων. Σε κάποια σημεία γίνεται με ένα ρεύμα κυκλοφορίας, με φανάρια.

Αυτό είναι κάτι επίσης, κρίσιμο για την περιοχή. Είναι ο μοναδικός δρόμος με τον οποίον συνδέεται η Μάνδρα με τις άλλες δημοτικές ενότητες του δήμου μας (Ερυθρές, Οινόη, Βίλια). Αυτό δυσκολεύει και την πρόσβαση των κατοίκων στις περιοχές αυτών, όπως και των επισκεπτών. Είναι περιοχές με έντονη τουριστική κίνηση. Και αυτό το έργο είναι σε διαδικασία δημοπράτησης. Την έχουν ξεκινήσει, αλλά δεν έχω εικόνα σε ποιο στάδιο βρίσκεται”.

Η παλιά εθνική οδός έχει διανοιγεί και κατασκευαστεί σχεδόν πάνω στην κοίτη του ρέματος (και ναι, κάποιος έχει υπογράψει για αυτό). Μετά την πλημμύρα, διαπιστώθηκε ότι δεν γίνεται να προχωρήσουν σε διαπλάτυνση, όπως προβλεπόταν με παλαιότερη μελέτη. “Θα πρέπει να μελετήσουν εκ νέου τη μετατόπιση του δρόμου, για να δοθεί η δυνατότητα να αποκατασταθεί η λειτουργία του ρέματος”. Της Σούρας. “Κατέβαινε από ψηλά και περνούσε μια δεξιά και μια αριστερά της εθνικής”.

Τον διακόπτω για να του δηλώσω την έκπληξη μου, με τη μελέτη που είχε εγκριθεί και ανέφερε την διαπλάτυνση του δρόμου… πάνω στο ρέμα. Δηλαδή, όποιος κατέθεσε αυτήν τη μελέτη και εκείνοι που την ενέκριναν, δεν πρέπει να λογοδοτήσουν… κάπου; “Κάποιοι τα κατασκεύασαν και υπάρχουν υπογραφές. Αυτός ο δρόμος είναι χαραγμένος και κατασκευασμένος χρόνια. Δεν γνωρίζω ποιοι άνθρωποι πήραν τις αποφάσεις”. Αλλά δεν είναι και απίθανο να βρουν -οι αρμόδιοι- ποιοι υπέγραψαν όλα αυτά τα ακατανόητα. “Αυτή η μελέτη είχε ξεκινήσει τουλάχιστον πριν 10 χρόνια. Φάνηκε τώρα πως δεν είχε προβλέψει τις ανάγκες που μπορεί να προκύψουν τέτοιες ποσότητες νερού που να διοχετεύονται μέσα από τις Σούρες. Και για αυτό έως τώρα πήγαιναν με την πεπατημένη. Ακολούθησαν τη χάραξη της υφιστάμενης παλαιάς οδού. Στο κομμάτι που σας λέω, των 5 χιλιομέτρων όπου έγιναν οι μεγάλες ζημιές, ήταν πάνω σε εκείνη τη μελέτη”.

(ΠΗΓΗ : https://portfolio.news247.gr/mandra-i-epistrofi )

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *