Σαντορίνη: Για πρώτη φορά επιστήμονες θα ερευνήσουν υποθαλάσσια το ηφαίστειο

Οι ερευνητές φιλοδοξούν να μάθουν τόσο την ιστορία του ηφαιστείου όσο και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα.

Εφόσον η ερευνητική πρόταση εγκριθεί, αναμένεται να υλοποιηθεί την περίοδο 2022-23 από το ειδικό πλοίο JOIDES Resolution, που θα έλθει από τις ΗΠΑ και θα «τρυπήσει» σε βάθος εκατοντάδων μέτρων κάτω από το βυθό και μέσα στην καλδέρα της Σαντορίνης.

Η ιδέα προέκυψε σε μια διεθνή επιστημονική συνάντηση στην Αθήνα στο πλαίσιο του προγράμματος MagellanPlus και η σχετική επιστημονική πρόταση είχε αρχικά παρουσιασθεί στο φετινό ετήσιο διεθνές συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεωεπιστημών (EGU). Στην Ελλάδα θα παρουσιασθεί για πρώτη φορά στο πλαίσιο της διεθνούς επιστημονικής ημερίδας «ECORD-IODP Day» που διοργανώνεται στις 3 Οκτωβρίου στο κεντρικό κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, με στόχο την προώθηση της συμμετοχής της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Συνεργασία για Θαλάσσιες Ερευνητικές Γεωτρήσεις (ECORD) και μέσω αυτής στο Διεθνές Πρόγραμμα Διερεύνησης των Ωκεανών (International Ocean Discovery Program-IODP). Το IODP, που ήδη αξιολογεί την πρόταση για γεώτρηση στη Σαντορίνη (η τελική έγκριση αναμένεται στο τέλος του 2020 με αρχές 2021), είναι ο φορέας που θα χρηματοδοτήσει την αποστολή.

Επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας είναι ο διακεκριμένος ηφαιστειολόγος Τίμοθι Ντρούιτ του Εργαστηρίου Μαγμάτων-Ηφαιστείων του Πανεπιστημίου Κλερμόν Οβέρν και του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας. Από ελληνικής πλευράς συμμετέχουν οι καθηγητές Δημήτρης Πανανικολάου, Στέφανος Κίλιας και Μαρία Τριανταφύλλου και η επίκουρη καθηγήτρια Παρασκευή Νομικού του Τμήματος Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο καθηγητής Κώστας Παπαζάχος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και η ερευνήτρια του ΕΛΚΕΘΕ Παρασκευή Πολυμενάκου. Συμμετέχουν επίσης Γερμανοί επιστήμονες του Ινστιτούτου Γεωφυσικής του Πανεπιστημίου του Αμβούργου και του Κέντρου Ωκεανογραφικών Ερευνών Helmholtz GEOMAR του Κιέλου, καθώς και Αμερικανοί όπως η καθηγήτρια Έμιλι Χουφτ του Τμήματος Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου του Όρεγκον.

Οι επιστήμονες θέλουν να κάνουν υποθαλάσσιες έρευνες όχι μόνο μέσα στην καλδέρα, αλλά ευρύτερα σε όλο το ηφαιστειακό πεδίο της περιοχής Χριστιανών-Σαντορίνης-Κολούμπου, που αποτελεί μέρος του ηφαιστειακού ελληνικού τόξου, μήκους περίπου 100 και πλάτους 45 χιλιομέτρων. Πρόκειται για τρία ξεχωριστά μεγάλα υποθαλάσσια ηφαιστειακά κέντρα (Χριστιανά, Σαντορίνη και Κολούμπος), καθώς και μια αλυσίδα μικρών υποθαλάσσιων κώνων που προεξέχουν από το βυθό.

Στην περιοχή αυτή του Αιγαίου έχουν καταγραφεί περισσότερες από 100 εκρήξεις ηφαιστείων κατά τις τελευταίες λίγες εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τους γεωεπιστήμονες, θεωρείται μια από τις πιο ενεργές σεισμικά και ηφαιστειακά περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.

Η πιο γνωστή από τις εκρήξεις αυτές υπήρξε η λεγόμενη «Μινωική» έκρηξη της Θήρας πριν περίπου 3.600 χρόνια, ενώ το 1650 είχε σημειωθεί έκρηξη στον Κολούμπο, προκαλώντας πολλούς θανάτους από έκλυση αερίων και τσουνάμι. Η πιο πρόσφατη και πολύ πιο ήπια έξαρση του ηφαιστείου της Σαντορίνης είχε συμβεί το 2011-12, αλλά μετά καταλάγιασε.

Οι ερευνητές προτείνουν να κάνουν -στη διάρκεια των δύο μηνών που θα διαρκέσει η αποστολή του αμερικανικού πλοίου στο Αιγαίο- έξι ξεχωριστές γεωτρήσεις σε διάφορα σημεία του συμπλέγματος Χριστιανών-Σαντορίνης-Κολούμπου, από τις οποίες οι δύο θα είναι μέσα στην καλδέρα του νησιού. Για το σκοπό αυτό έχουν ήδη διαλέξει 13 εναλλακτικά σημεία στο βυθό της περιοχής Χριστιανών-Σαντορίνης-Κολούμπου σε βάθη 300 έως 700 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Οι γεωτρήσεις προτείνεται να φθάσουν σε βάθη 360 έως 1.200 μέτρων από την επιφάνεια του πυθμένα.

Για την καλδέρα της Σαντορίνης έχουν προεπιλεγεί τέσσερα σημεία, δύο βασικά και δύο εναλλακτικά, τόσο στη βόρεια όσο και στη νότια λεκάνη της, σε συνολικά βάθη 360 έως 400 μέτρων από την επιφάνεια του πυθμένα. Γεωτρήσεις επίσης σχεδιάζονται στις λεκάνες της Ανάφης, των Χριστιανών, της Ανύδρου κ.α.

Οι επιστήμονες θέλουν να κάνουν έρευνες σε όλο το ηφαιστειακό πεδίο της περιοχής Χριστιανών-Σαντορίνης-Κολούμπου.
Οι επιστήμονες θέλουν να κάνουν έρευνες σε όλο το ηφαιστειακό πεδίο της περιοχής Χριστιανών-Σαντορίνης-Κολούμπου.  ΑΠΕ ΜΠΕ/ Π.ΝΟΜΙΚΟΥ

Με τις γεωτρήσεις οι επιστήμονες φιλοδοξούν να «γράψουν» την ιστορία του ευρύτερου ηφαιστειακού πεδίου Χριστιανών-Σαντορίνης-Κολούμπου, να κατανοήσουν καλύτερα τους κινδύνους των υποθαλάσσιων ηφαιστείων όπως της Σαντορίνης και να απαντήσουν σε ερωτήματα όπως πώς αυτά τα ηφαίστεια αλληλεπιδρούν με το θαλάσσιο περιβάλλον τους, πώς η

Continue reading “Σαντορίνη: Για πρώτη φορά επιστήμονες θα ερευνήσουν υποθαλάσσια το ηφαίστειο”

Για πρώτη φορά η ΕΕ προειδοποιεί την Τουρκία με κυρώσεις για την κυπριακή ΑΟΖ

Το φυτίλι της υπερθέρμανσης που ανάβει η Τουρκία στην ανατολική Μεσόγειο και την κυπριακή ΑΟΖ έφθασε σήμερα ως το Σιμπίου της Ρουμανίας και την άτυπη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Και τα – ασυνήθιστα ηχηρά – μηνύματα που πυροδότησε είναι ενδεικτικά των εξαιρετικά λεπτών, και ήδη εύθραυστων, ισορροπιών που θα δοκιμαστούν αυτό το καλοκαίρι στην περιοχή μας.

Από την δήλωση του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ «σε αυτό το θέμα είμαι Κύπριος» σε ό,τι αφορά τις παράνομες γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, έως την προειδοποίηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προς την Αγκυρα ότι η ΕΕ θα εξετάσει μέτρα εναντίον της εάν δεν αρθεί η τουρκική προκλητικότητα, οι ευρωπαίοι ηγέτες έκαναν σήμερα την πιο δυναμική ίσως παρέμβαση που έχει καταγραφεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο μετά το κείμενο συμπερασμάτων που κατήγγειλε επισήμως, και για πρώτη φορά, την τουρκική προκλητικότητα.

Κατά τις πληροφορίες, το κλίμα που επικράτησε εντός του Συμβουλίου, ειδικά από τους ηγέτες των μεγαλύτερων χωρών της ΕΕ, ήταν απόλυτο κατά των τουρκικών ενεργειών – «ήταν σχεδόν όλοι στην γραμμή Γιούνκερ, ήταν “κύπριοι”», όπως είπε χαρακτηριστικά διπλωματική πηγή. Η απόφαση που ελήφθη, μετά από αίτημα του κύπριου προέδρου Νίκου Αναστασιάδη, ήταν πως η ΕΕ θα παρακολουθήσει τις εξελίξεις στην κυπριακή ΑΟΖ και, εάν η τουρκική προκλητικότητα συνεχιστεί, θα εξετάσει την πιθανή λήψη μέτρων κατά της Αγκυρας είτε στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της 28ης Μαίου, είτε στην τακτική σύνοδο της 20ης Ιουνίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, από διπλωματικούς κύκλους, το επόμενο βήμα θα είναι να εξεταστεί το πλαίσιο και το είδος των μέτρων που μπορούν να ληφθούν. Κατά τις ίδιες πηγές μια ενδεχόμενη μορφή μέτρων θα μπορούσαν να είναι οι κυρώσεις σε πρόσωπα που εμπλέκονται με την ίδια την εταιρία των παράνομων γεωτρήσεων. Άλλη εκδοχή μπορεί να είναι μια άμεση επίπτωση στις ευρωτουρκικές σχέσεις, είτε σε ό,τι αφορά τα προενταξιακά κονδύλια προς την Τουρκία, είτε την αναθεώρηση της τελωνειακής ένωσης και την στρατηγική συνεργασίας, ενώ δεν αποκλείονται ακόμη και οι διμερείς κυρώσεις από ευρωπαϊκές χώρες που τρέχουν επιχειρηματικά και επενδυτικά projects στην Τουρκία.

Το θέμα των πιθανών κυρώσεων έβαλε στο Συμβούλιο ο κύπριος πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης μετά την συνάντησή του με τον έλληνα πρωθυπουργό και είχε την πλήρη στήριξη του Αλέξη Τσίπρα. Ο κύπριος πρόεδρος και ο έλληνας πρωθυπουργός, άλλωστε, είχαν παράλληλες επαφές με τους ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Ολλανδίας, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας στην παρέμβασή του στο Συμβούλιο τόνισε την ανάγκη να υπάρξει άμεσο μήνυμα προς την Τουρκία προκειμένου να σταματήσει την επιχείρηση των παράνομων γεωτρήσεων.

Στις δηλώσεις που έκανε μετά την σύνοδο, ο έλληνας πρωθυπουργός τόνισε μεταξύ άλλων:«Είχαμε την ευκαιρία τόσο εγώ όσο και ο πρόεδρος Αναστασιάδης να αναδείξουμε ως κεντρικό ζήτημα τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ… Στήριξα απόλυτα τις θέσεις του προέδρου Αναστασιάδη, ο οποίος ζήτησε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα ως ευρωπαϊκό ζήτημα και ανέδειξα το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ιδιαίτερο γεωπολιτικό και ενεργειακό συμφέρον στην Ανατολική Μεσόγειο. Ανέδειξα τις βασικές θέσεις της Ελλάδας σε ότι αφορά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου και βεβαίως ζήτησα και εγώ όσο και ο Κύπριος πρόεδρος στην επόμενη Σύνοδο μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές να εξετάσουμε εμπεριστατωμένα συγκεκριμένα και μεθοδικά τα απαραίτητα βήματα και τις απαραίτητες ενέργειες και τα απαραίτητα μέτρα που θα πρέπει να λάβουμε εάν αυτή η μονομερής προκλητική συμπεριφορά και η μονομερής παραβίαση του διεθνούς δικαίου συνεχιστεί».

(ΠΗΓΗ : https://tvxs.gr/news/ellada/gia-proti-fora-i-ee-proeidopoiei-tin-toyrkia-me-kyroseis-gia-tin-kypriaki-aoz  )