Το Αστεροσκοπείο Αθηνών απαντά στο πόρισμα Συνολάκη: Σε 30 λεπτά η φωτιά έφτασε από τη Μαραθώνος στη θάλασσα

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ), απαντώντας στο πόρισμα Συνολάκη, σύμφωνα με το οποίο ήταν εφικτή η εκκένωση της περιοχής, επισημαίνει ότι η φωτιά έφτασε στη Λεωφόρο Μαραθώνος σε 65-70 λεπτά μετά την έναρξή της και σε 30 μόνο επιπλέον λεπτά στη θάλασσα.

Η σχετική εκτίμηση περιλαμβάνεται σε έκθεση του Πανεπιστημίου Αθηνών σχετικά με τις συνθήκες και τις αιτίες της καταστροφής, στην οποία συμμετείχε και το ΕΑΑ με τις μετεωρολογικές μετρήσεις και προσομοιώσεις.

Το σύντομο αυτό χρονικό διάστημα, σύμφωνα με το ΕΑΑ, είναι αποτέλεσμα τόσο της μικρής απόστασης του σημείου έναρξης της πυρκαγιάς (Νταού Πεντέλης) από τη Λεωφόρο Μαραθώνος (περίπου 4 χιλιόμετρα) και από την παραλία στο Μάτι (περίπου 5,5 χιλιόμετρα) όσο και των θυελλωδών καταβατικών δυτικών ανέμων που έπνεαν στην περιοχή το απόγευμα της 23ης Ιουλίου.

Όπως τονίζει το ΕΑΑ στην ανακοίνωσή του, η εκτίμηση της ρεαλιστικότητας μιας επιτυχούς εκκένωσης της περιοχής πρέπει να λάβει υπόψιν της: (α) τον ταχύτατο χρόνο εξέλιξης της πυρκαγιάς, (β) τη ρυμοτομική κατάσταση στο Μάτι, (γ) την ανυπαρξία προδιαγεγραμμένων σημείων συγκέντρωσης και ειδικών σημάνσεων, και ότι (δ) οποιαδήποτε εντολή εκκένωσης δεν μπορεί να δοθεί με την έναρξη μιας πυρκαγιάς αλλά κατά την εξέλιξη της και κατόπιν εκτίμησης του κινδύνου.

Το ΕΑΑ σημειώνει επιπλέον πως τα παρακάτω σημεία είναι απαραίτητα για την εξαγωγή σχετικών συμπερασμάτων σχετικά με την εξάπλωση της πυρκαγιάς:

– Η λεπτομερής περιγραφή των μετεωρολογικών συνθηκών που επικρατούσαν στην περιοχή της Ανατολικής Αττικής στις 23 Ιουλίου 2018, απαιτεί καταρχάς τη χρήση εξελιγμένων μετεωρολογικών μοντέλων υψηλής χωρικής ανάλυσης ώστε να είναι δυνατή η, στο μέτρο του επιστημονικά δυνατού, καλύτερη περιγραφή της κατανομής θερμοκρασίας, της σχετικής υγρασίας και του ανέμου στην ευρύτερη περιοχή έναρξης και εξάπλωσης της πυρκαγιάς.

– Τα αποτελέσματα του όποιου μετεωρολογικού μοντέλου πρέπει να επαληθεύονται με την πραγματική κατάσταση που επικρατούσε και αυτό, όπως αναφέρει το ΕΑΑ, είναι δυνατόν μόνο με την ανάλυση των διαθέσιμων μετρήσεων πυκνού δικτύου επίγειων μετεωρολογικών σταθμών. Το ΕΑΑ τονίζει πως είναι ο μοναδικός δημόσιος επιστημονικός φορέας που λειτουργεί στην Αττική πυκνό δίκτυο (48) αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών, τα δεδομένα των οποίων είναι απαραίτητα τόσο για την επαλήθευση των αποτελεσμάτων των μοντέλων όσο και για την κατανόηση των συγκεκριμένων μετεωρολογικών συνθηκών που επικράτησαν την 23η Ιουλίου.

– Το ΕΑΑ, αξιοποιώντας τα εργαλεία τα οποία διαθέτει και αναφέρονται στα παραπάνω 2 σημεία, εξέδωσε στις 21 Αυγούστου 2018 ανακοίνωση και διαγράμματα τα οποία περιγράφουν την μετεωρολογική κατάσταση της ημέρας. «Εν συντομία αναφέρουμε ότι στις 23 Ιουλίου 2018 οι δυτικοί άνεμοι στις ακτές της ανατολικής Αττικής έφτασαν σε μέση τιμή τα 60-70 km/h (8 Beaufort) με ριπές που ξεπέρασαν τα 90 km/h. Ταυτόχρονα οι δυτικοί καταβάτες άνεμοι προκάλεσαν σημαντική άνοδο της θερμοκρασίας στις ακτές (σημειώνεται ότι πριν την εκδήλωση της πυρκαγιάς, η θερμοκρασία στο σταθμό του ΕΑΑ στη Ραφήνα έφτασε στους 39 βαθμούς (η μεγαλύτερη τιμή για όλο το καλοκαίρι σε όλη την Αττική), ενώ η σχετική υγρασία ήταν 19%», τονίζει το ΕΑΑ.

– Επιπλέον αναφέρει ότι σε συνέχεια της λεπτομερούς αναπαραγωγής της μετεωρολογικής κατάστασης της 23ης Ιουλίου, η μελέτη της εξάπλωσης της δασικής πυρκαγιάς γίνεται με τη χρήση εξειδικευμένων μοντέλων διάδοσης πυρκαγιάς, τα οποία χρησιμοποιούν ως στοιχεία εισόδου τόσο μετεωρολογικά δεδομένα όσο και δεδομένα που περιγράφουν τη χωρική κατανομή της βλάστησης και το είδος της καύσιμης ύλης.

Από το ΕΑΑ τονίζεται ότι η σωστή περιγραφή της καύσιμης ύλης είναι απαραίτητη συνθήκη για την ορθή προσομοίωση της εξάπλωσης της πυρκαγιάς (χωρικά και χρονικά) ώστε να υπολογιστούν σωστά οι χρόνοι εξάπλωσης και επομένως να εκτιμηθούν σωστά και οι διαθέσιμοι χρόνοι οργανωμένης εκκένωσης. Η παράμετρος αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη σε περιοχές οι οποίες χαρακτηρίζονται ως μικτή ζώνη (οικιστική περιοχή με πεύκα), χαρακτηριστικό παράδειγμα μικτής ζώνης ήταν η περιοχή στο Μάτι.

Όπως αναφέρει το ΕΑΑ, μη άρτια αναπαράσταση της υποκείμενης βλάστησης και καύσιμης ύλης μπορεί να οδηγήσει σε τελείως εσφαλμένη και καθυστερημένη χρονική πορεία του μετώπου της πυρκαγιάς ακόμα κι αν έχει αναπαραχθεί άρτια η μετεωρολογική κατάσταση. «Επιπλέον το ολοκληρωμένο σύστημα μοντέλων πρόγνωσης καιρού και διάδοσης μετώπου πυρκαγιάς που έχουμε αναπτύξει στο ΕΑΑ συμπεριλαμβάνει την αλληλεπίδραση φωτιάς και καιρού, διαδικασία που είναι απαραίτητη για την ορθή αποτύπωση της εξέλιξης της φωτιάς. Το ΕΑΑ επανειλημμένως έδειξε το τελευταίο διάστημα τα αποτελέσματα της πιλοτικής ακόμα εφαρμογής του συζευγμένου συστήματος, τόσο για την Κινέτα που έγινε σε πραγματικό χρόνο, όσο για το Μάτι (εκ των υστέρων μιας και έπρεπε να λυθούν τα προβλήματα ορθής εκτίμησης της καύσιμης ύλης στη μικτή ζώνη) καθώς και για τη φωτιά στην Εύβοια (σε πραγματικό χρόνο), η τελευταία μάλιστα σε συνεργασία με το Πυροσβεστικό Σώμα», προσθέτει το Αστεροσκοπείο στην ανακοίνωσή του.

(ΠΗΓΗ : http://www.documentonews.gr/article/to-asteroskopeio-athhnwn-apanta-sto-porisma-synolakh-se-30-lepta-h-fwtia-eftase-apo-th-marathwnos-sth-thalassa   )

Γιατί η Μαραθώνος από αντιπυρική ζώνη μετατράπηκε σε «φονιά»: Το έγκλημα των Ολυμπιακών Αγώνων

«Όταν φύτευαν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες 2004 τη Λεωφόρο Μαραθώνος», είναι ο τίτλος ενός πολύ ενδιαφέροντος άρθρου που ανέβασε στη σελίδα του στο Facebook ο Σταμάτης Σεκλιζιώτης και στο οποίο εξηγεί πώς η λεωφόρος Μαραθώνος αντί να παίξει το ρόλο μιας αντιπυρικής ζώνης ξεπεράστηκε σε λίγα λεπτά από την φονική πυρκαγιά που κατασπάραξε την Αττική.

O Σταμάτης Σεκλιζιώτης είναι γεωπόνος (ΑΠΘ), Αρχιτέκτονας Τοπίου και πρώην Β’ Ακόλουθος Γεωργικών υποθέσεων Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ. Έχει τιμηθεί δυο φορές (2002, 2009) με τα Βραβεία Αριστείας για το Αγροτικό Ρεπορτάζ (Honorary Awards «Excellence in Reporting») του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ.

Το άρθρο του κ. Σεκλιζιώτη:

Βίντεο: Η στιγμή που η φωτιά περνά τη λεωφόρο Μαραθώνος 

…ΟΤΑΝ ΦΥΤΕΥΑΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ (ΑΘΗΝΑ 2004) ΤΗΝ ΛΕΩΦΟΡΟ ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ…

Λεωφόρος Μαραθώνος σε δήθεν ρόλο αντιπυρικής ζώνης αλλά σε ρόλο στυγνού «φονιά»…!!

Απορούν πως πέρασε η φωτιά απέναντι, γιατί σκότωσε και γιατί κατέστρεψε…

Πέρασαν 15 χρόνια και οι κουκουναριές που φύτεψαν οι εργολάβοι δεξιά και αριστερά της λεωφόρου Μαραθώνα, έγιναν πλέον μεγάλα δένδρα…

Όποιος πέρναγε τελευταία τις παρατηρούσε, τις θαύμαζε παρατεταγμένες κατά μήκος ενώ ένα πιο παρατηρητικό μάτι έβλεπε ότι οι κόμες τους όλο και μείωναν την απόσταση των δύο άκρων της λεωφόρου…, χώρια που οι «έξυπνοι» που σχεδίασαν και τις πρότειναν τότε, τις φύτευαν εκεί που τελείωνε η επίσης φονική Χαλέπιος Πεύκη…

Δύο άκρως εύφλεκτα είδη δένδρων δίπλα δίπλα και απέναντι του δρόμου να κοιτάζονται… Δεν χρειάζεται καμία πρωτότυπη επιστημονική εξήγηση, με 7 και 8 Μποφώρ, ο συνδυασμός αυτός κυριολεκτικά μηδένισε τον ρόλο της λεωφόρου ως αντιπυρικής λωρίδας και η φωτιά πέρασε «άνετα» με κατεύθυνση τη θάλασσα αφού μηδένισε κάθε ίχνος ζωής στο πέρασμά της…

Έτσι, ανάμεσα στα τόσα και τόσα χωροταξικά, πολεοδομικά και αναρίθμητα λάθη της πιο επιπόλαιης, της πιο απρογραμμάτιστης και πιο «ανοργάνωτης πολιτείας» του πλανήτη, ας προσθέσουμε και την λεωφόρο Μαραθώνος…

Θα μπορούσαν τότε οι φωστήρες της «Ολυμπιακής Οδοποιίας» που έσκαβαν και φύτευαν με συνοπτικές διαδικασίες ότι νάναι και όπου νάναι…, να προβλέψουν και να μεταμορφώσουν την λεωφόρο σε πραγματική αντιπυρική ζώνη φυτεύοντας, όπως έκαναν σε κάποια σημεία…, π.χ. με πλατάνια (λίγα επιβίωσαν, λόγω έλλειψης συντήρησης και φροντίδας), και με άλλα δένδρα πολύ λιγότερο εύφλεκτα και φυλλοβόλα, αποψιλώνοντας πρώτα τα φονικά πεύκα σε βάθος 40-50 μέτρων ζώνης εκατέρωθεν της λεωφόρου και αντικαθιστώντας τα με άλλα πλατύφυλλα (φλαμουριές, λεύκες, φτελιές, κουτσοπιές, κερλεουτέριες, σοφόρες, ακακίες, μουριές, πλατανομουριές, κατάλπες, προύνους, μελίες, πασχαλιές, και πολλά ακόμη…) και χωρίς βέβαια να τσιγκουνευτούν το πότισμα με σταγόνες, οπότε σήμερα θα είχαμε μια πρώτης τάξεως αντιπυρική ασπίδα όλων των οικισμών κάτω από τον δρόμο η οποία θα καθυστερούσε την φωτιά, ίσως και το πέρασμά της απέναντι, που με μια κουκουνάρα είναι θέμα δευτερολέπτων…

Αξίζει να αναφέρουμε ότι το κοινό κυπαρίσσι της Μεσογείου (Cupressus sempervirens var. Horizontalis) μετά από παρατηρήσεις σε καταστροφικές πυρκαγιές στην Ισπανία παρέμεινε άκαυτο όταν ήταν φυτεμένο σε πυκνούς σχηματισμούς (π.χ. πλατιές λωρίδες και συστάδες) και λειτούργησε ως προστατευτική ζώνη… Το φαινόμενο αποδίδεται στο γεγονός ότι το κυπαρίσσι τους θερινούς μήνες αποθηκεύει πολύ νερό στους ιστούς του και μόλις ενσκήψει φωτιά και υψηλές θερμοκρασίες, μεγάλες ποσότητες νερού από τα αποθέματα του φυτού εξατμίζονται στο άμεσο περιβάλλον, γεγονός που καθυστερεί ή και παρεμποδίζει την ανάφλεξη…!!
Όλα εξαρτώνται από το πόσο σκεφτόμαστε, πόση χρήση κάνουμε της γνώσης και της επιστημονικής κοινότητας, πώς σχεδιάζουμε το περιβάλλον μας, την οδοποία, τις αναδασώσεις και την πυροπροστασία με γνώμονα τον «τόπο» (χώρο) και τον χρόνο…

Στη χώρα μας προέχει ο γενικός παντογνώστης «εργολάβος», αυτός «διαμορφώνει», αυτός κερδίζει (με χίλια δυο κόλπα) τους διαγωνισμούς ενός επίσης αναξιόπιστου Δημοσίου, αυτός αποκτά τις άδειες κατασκευής, αυτός παραποιεί τα σχέδια και περιφρονεί, κωφεύει ή παραβιάζει κατά το δοκούν τον “επιστημονικό” κανόνα όπου αυτός υπάρχει και έχει σχέση με το πράσινο και το τοπίο… (πάντα με την ανοχή του άθλιου δημοσίου…)…

Παρατηρούμε πολύ συχνά αναδασώσεις από συλλογικότητες, προσκόπους, σχολεία, κανάλια (σπάνια πλέον από τις δασικές υπηρεσίες) και βλέπουμε να φυτεύονται “ότι υπάρχει” διαθέσιμο, ξανά κωνοφόρα, ξανά εύφλεκτα είδη, ξανά τα ίδια και τα ίδια και κανένας δεν συμβουλεύει κανέναν, κανένας δεν παράγει τα κατάλληλα είδη με την σκέψη στη φωτιά και την αντιδιάβρωση, τα αντιπλημμυρικά φαινόμενα, κλπ, και κανένας δεν νοιάζεται ούτε και ξέρει, αλλά ούτε και ενδιαφέρεται να μάθει.. Το μόνο που σκέφτονται είναι να ποζάρουν μπροστά στις κάμερες με ένα δενδράκι στα χέρια… Το “περιβάλλον” που σώζει ζωές έγινε κι’ αυτό “επικοινωνιακό” εργαλείο “επώνυμων”, “δημάρχων”, αστέρων κάθε είδους… και ακόμα δεν κατάλαβαν ότι όταν το βιάζουν, αυτό “σκοτώνει”…!!

Όλα αυτά, μαζί με την άγνοια, την εγκληματική παραπληροφόρηση (εργολάβοι και πληροφόρηση σε τούτη τη χώρα είναι ένα και το αυτό μαγαζί…) την ανοχή στην συνδιαλλαγή, στην παρανομία, στην εξοργιστική περιφρόνηση σε καινοτομίες και στον καλό παραδειγματισμό “του τι συμβαίνει ανά τον κόσμο”, συνθέτουν την “καταστροφή” και το «φονικό» που βιώνουμε κατά καιρούς και τώρα πλέον πολύ συχνότερα…, και με πάντα παρούσα την χειρότερη των ευθυνών, την πιο ένοχη και την πιο προκλητική που είναι η “πολιτική ευθύνη”, όσο και να προσπαθούν να υπεκφεύγουν..!!

Σταμάτης Σεκλιζιώτης (*)

(*) Γεωπόνου (ΑΠΘ) – Δρα Αρχιτέκτονα Τοπίου
(MPhil, PhD Birmingham UK)
Πρώην Β Γεωργικού Ακολούθου FAS/USDA (*)

(*) O Δρ Σ. Σεκλιζιώτης μεταξύ άλλων διακρίσεων, έχει τιμηθεί δύο φορές (2002 και 2009) με τα Βραβεία Αριστείας για το Αγροτικό Ρεπορτάζ (Honorary Awards «Excellence in Reporting») του Υπ. Γεωργίας των ΗΠΑ, USDA