Η ανευθυνότητα του πλήθους και η δολοφονία της Genovese

«Ο κόσμος είναι επικίνδυνος, όχι εξαιτίας αυτών που κάνουν το κακό, αλλά εξαιτίας αυτών που τους κοιτάζουν χωρίς να κάνουν τίποτα.»
Άλμπερτ Αϊνστάιν

Η ιστορία που ακολουθεί δεν είναι, δυστυχώς, φανταστική. Μοιάζει να βγήκε από ταινία τρόμου, ειδικά μόλις μαθαίνουμε ότι συνέβη μια Παρασκευή και 13. Συγκεκριμένα την Παρασκευή, 13 Μαρτίου του 1964.

Ήταν τρεις η ώρα το πρωί και η Κάθριν Τζενοβέζε γύριζε σπίτι από τη βραδινή της βάρδια. Έμενε στο Κουίνς της Νέας Υόρκης, σε μια πολυκατοικημένη αστική περιοχή.

Αφού πάρκαρε το αυτοκίνητο της προχώρησε προς την είσοδο της πολυκατοικίας της. Εκεί αντιλήφθηκε, μέσα στις σκιές, έναν άντρα –που πιθανότατα της φάνηκε ύποπτος- και γύρισε για να ξαναμπεί στο αυτοκίνητο της ή να τηλεφωνήσει στην αστυνομία.

Δεν πρόλαβε. Ο άντρας, ονόματι Γουίνστον Μόουζλι, την πρόφτασε και της έχωσε ένα μαχαίρι στην πλάτη. Καθώς εκείνη στράφηκε να τον αντιμετωπίσει τη μαχαίρωσε και στην κοιλιά.

Η Κάθριν άρχισε να φωνάζει: «Βοήθεια! Με σκοτώνουν! Βοηθήστε με!»

Φώτα άναψαν στις κοντινές κατοικίες και κουρτίνες κουνήθηκαν στα παράθυρα. Αλλά κανείς δε βγήκε να δει τι συνέβαινε.

Ο Μόουζλι στην κατάθεση του αργότερα δήλωσε: «Αισθάνθηκα ότι κανείς από αυτούς τους ανθρώπους δε θα κατέβαινε τις σκάλες.»

Και έτσι έγινε. Μόνο ένας άντρας φώναξε: «Άσε ήσυχο το κορίτσι.»

Τότε ο Μόουζλι έφυγε γρήγορα και η Κάθριν σύρθηκε μέχρι την είσοδο του σπιτιού της.

~~

Όμως όλα τα φώτα στα σπίτια έσβησαν ξανά. Ο Μόουζλι πλησίασε την Κάθριν και τη μαχαίρωσε ξανά. Εκείνη ούρλιαξε και ζήτησε για άλλη μια φορά βοήθεια. Τα φώτα άναψαν πάλι, αλλά κανείς δε μίλησε, κανείς δε βγήκε.

Ο Μόουζλι απομακρύνθηκε και περίμενε. Λίγα λεπτά μετά πλησίασε πάλι την κοπέλα που ανέπνεε ακόμα και την αποτελείωσε, κόβοντας ‘την από το λαιμό ως τα γεννητικά όργανα.

Μετά κατέβασε το παντελόνι του και ασέλγησε πάνω στο νεκρό σώμα.Η απεχθής αυτή εγκληματική πράξη διήρκεσε 35 λεπτά. Η πρώτη επίθεση έγινε στις 3:15 και ο Μόουζλι έφυγε στις 3:50.

38 αυτόπτες μάρτυρες παρατηρούσαν την κοπέλα να μαχαιρώνεται (τρεις φορές) μέχρι θανάτου, χωρίς να κάνουν τίποτα, χωρίς καν να τηλεφωνήσουν στην αστυνομία.

Η αστυνομία ειδοποιήθηκε στις 4 το πρωί και όταν έφτασε ήταν πολύ αργά. Για όλους.

~~

Το έγκλημα αυτό ίσως να χανόταν ανάμεσα τους φακέλους της αστυνομίας, αν δεν το μάθαιναν δύο κοινωνικοί ψυχολόγοι, ο Ντάρλεϊ και ο Λατανέ. Αυτοί δεν ενδιαφέρθηκαν για τη διεστραμμένη προσωπικότητα του δολοφόνου, αλλά για κάτι ίσως πιο συνταρακτικό: Την απάθεια των παρατηρητών, την απροθυμία τους να βοηθήσουν. Τι ήταν αυτό που τους εμπόδισε να αντιδράσουν;

Κάποιοι ψυχολόγοι και ψυχίατροι αναφέρθηκαν στη «συναισθηματική άρνηση» των αυτόπτων μαρτύρων: Ότι εξαιτίας του σοκ έμειναν αδρανείς, απαθείς. Ένας άλλος μίλησε για τον αρνητικό ρόλο της τηλεόρασης, η οποία είχε εθίσει τους τηλεθεατές στη βία και στην κοινωνική απάθεια.

Όμως ο Ντάρλεϊ με τον Λατανέ δεν πείστηκαν. Ένιωθαν, χωρίς να μπορούν ακόμα να το εξηγήσουν, ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είχε να κάνει με την τηλεόραση ή με το συναισθηματικό κλονισμό, αλλά με κάτι βαθύτερο, ίσως και πιο αρχέγονο.

Έτσι προχώρησαν στο περίφημο πείραμα τους, αυτό που αποκάλυψε την έννοια της «διάχυσης της ευθύνης».Όπως είναι ευνόητο δεν μπορούσαν να αναπαραστήσουν μια δολοφονία, έτσι έκαναν αναπαράσταση μιας επιληπτικής κρίσης.

~~

Ένας φοιτητής, με μικρόφωνο και ακουστικά, καθόταν μόνος σε ένα μικρό δωμάτιο. Θα μιλούσε για 2 λεπτά για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στη φοιτητική ζωή, αφού πρώτα θα άκουγε τους υπόλοιπους φοιτητές, στα άλλα δωμάτια, να μιλάνε για τη δική τους ζωή.

Όπως είναι προφανές –σε μας που γνωρίζουμε τη φύση του πειράματος- δεν υπήρχε κανείς άλλος φοιτητής, πέρα από το υποκείμενο. Οι φωνές που άκουγε ήταν μαγνητοφωνημένες.

Κάποια στιγμή ξεκινούσε να μιλάει ένας «φοιτητής», ο οποίος έλεγε ότι είναι επιληπτικός και αυτό συχνά του δημιουργεί προβλήματα κλπ κλπ.

Μέχρι που ο επιληπτικός ηθοποιός άρχιζε να παθαίνει κρίση και να ζητάει βοήθεια: «Νομίζω ότι παθαίνω κρίση… Βοηθήστε με… Θα πεθάνω…»

Η ψεύτικη επιληπτική κρίση διαρκούσε έξι λεπτά. Σε αυτό το χρονικό διάστημα μόλις το 31% των φοιτητών που άκουγαν σηκώθηκαν και ζήτησαν βοήθεια από τον υπεύθυνο του προγράμματος.

Το υπόλοιπο 69% των φοιτητών, ενώ είχαν ταραχτεί –καταρρίπτοντας έτσι την υπόθεση της απάθειας και της τηλεοπτικής αποχαύνωσης– δεν ήξεραν τι να κάνουν. Περίμεναν ότι κάποιος άλλος θα βοηθούσε τον επιληπτικό, έτσι δεν έκαναν τίποτα.

~~

Η «διάχυση της ευθύνης» φάνηκε πιο καθαρά όταν οι πειραματιστές άλλαξαν τον αριθμό των φοιτητών-μαγνητοφωνημένων φωνών που συμμετείχαν στο πείραμα.

Όταν το υποκείμενο πίστευε ότι είναι μόνος του με τον επιληπτικό φοιτητή, αναζητούσε βοήθεια μέσα στα τρία πρώτα λεπτά -συγκεκριμένα το 85% των φοιτητών αντέδρασε έτσι.

Το συμπέρασμα των Ντάρλει και Λατανέ ήταν:

«Όσο περισσότεροι είναι οι μάρτυρες κάποιου δυσάρεστου γεγονότος, όπως επίθεση ή ατύχημα, τόσο λιγότερο υπεύθυνος αισθάνεται ο καθένας, γιατί η ευθύνη καταμερίζεται ισομερώς στο πλήθος.»

~~

Με διαφορετικά λόγια είναι λάθος να αισθανόμαστε περισσότερο ασφαλείς μέσα σε ένα μεγάλο πλήθος, όπως αυτό της πόλης. Είναι πιο πιθανό να σε βοηθήσει ο ένας και μοναδικός σου γείτονας, παρά όλοι αυτοί οι άνθρωποι –οι οποίοι συνήθως είναι και άγνωστοι- που συνωστίζονται στις πολυκατοικίες τριγύρω σου και σε προσπερνούν στους πολυσύχναστους δρόμους.

Και δεν είναι τυχαίο αυτό που λένε οι ποιητές: Ότι η μοναξιά μας γίνεται μεγαλύτερη μέσα στο πλήθος.

~~

Όμως οι Ντάρλει και Λατανέ έβγαλαν άλλο ένα συμπέρασμα, πιο αισιόδοξο, με κάποιο άλλο πείραμα που δε θα αναφέρω αυτή τη στιγμή, παρότι είναι εξίσου ενδιαφέρον: Η αλληλεγγύη διδάσκεται.

Αν ένας άνθρωπος απλά ακούσει για τη «διάχυση της ευθύνης», είναι έτοιμος, την επόμενη φορά που θα συμβεί κάτι «μπροστά στα μάτια του», να αντιδράσει διαφορετικά.

Υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να μην προσπεράσει το γέρο που έπεσε στη μέση του δρόμου επειδή κάποιοι άλλοι ήδη στέκονται από πάνω του, λέγοντας –στον εαυτό του: «Ας τον βοηθήσουν αυτοί, εγώ τι μπορώ να κάνω παραπάνω;»

Είναι πιο πιθανό να μην αφήσει αβοήθητη μια γυναίκα ή ένα παιδί ή έναν άγνωστο ή έναν σκύλο που ξυλοκοπούνται, πιστεύοντας ότι δεν είναι δική του ευθύνη –αφού τόσοι παρακολουθούν χωρίς να κάνουν τίποτα.

Γιατί ξέρει ότι όλοι έχουμε ευθύνη -την ίδια ακριβώς, χωρίς διάχυση- για ό,τι συμβαίνει στην κοινωνία μας, και δε θέλει να είναι ένας από τους 38 αυτόπτες μάρτυρες που άφησαν τον Μόουζλι να κατακρεουργήσει την Κάθριν Τζενοβέζε.

Αν τα συμπεράσματα των Ντάνλεϊ και Λατανέ είναι σωστά, ακόμα και αυτό το ασήμαντο κείμενο μπορεί να βοηθήσει την επόμενη Κάθριν να επιζήσει.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(Περισσότερα για το πείραμα των Ντάνλει και Λατανέ: «Το κουτί της Ψυχής», της Lauren Slater, από τις εκδόσεις Οξύ.)

(ΠΗΓΗ :  https://sanejoker.info/2012/06/genovese-syndrome1.html  )

Μακελειό στο Ιράν: Ένστολοι άνοιξαν πυρ κατά του πλήθους σε στρατιωτική παρέλαση – Τη Σαουδική Αραβία «φωτογραφίζει» η Τεχεράνη

Τουλάχιστον 24 άνθρωποι — ανάμεσά τους και ένας δημοσιογράφος– σκοτώθηκαν στην επίθεση που σημειώθηκε σήμερα εναντίον στρατιωτικής παρέλασης στην πόλη Αχβάζ στο νότιο Ιράν, ενώ ακόμη 53 έχουν τραυματιστεί, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Το πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι οκτώ με δέκα μέλη των Φρουρών της Επανάστασης σκοτώθηκαν στην επίθεση, η οποία σημειώθηκε περίπου στις 09:00 (τοπική ώρα, 08:30 ώρα Ελλάδας), ενώ ακόμη επτά τραυματίστηκαν.

Το πρακτορείο Fars ανέφερε ότι οι δράστες άνοιξαν πυρ εναντίον του πλήθους. Στη συνέχεια προσπάθησαν να πυροβολήσουν εναντίον της εξέδρας των επισήμων, όμως τους εξουδετέρωσαν οι δυνάμεις ασφαλείας. Από την πλευρά του το πρακτορείο Mehr μετέδωσε ότι υπήρξαν νέοι πυροβολισμοί την ώρα που οι δυνάμεις ασφαλείας κυνηγούσαν τους δράστες.

«Δέκα άνθρωποι σκοτώθηκαν», μεταξύ των οποίων και ένας δημοσιογράφος από την «τυφλή και δειλή τρομοκρατική επίθεση», δήλωσε ο αντικυβερνήτης της επαρχίας Κουζεστάν Αλί-Χοσεΐν Χοσεϊνζαντέχ, ενώ πρόσθεσε ότι ακόμη είκοσι ένας τραυματίστηκαν. Μάλιστα τόνισε ότι ο απολογισμός ενδέχεται να αυξηθεί καθώς κάποιοι από τους τραυματίες είναι σε κρίσιμη κατάσταση.

«Οι τρομοκράτες ήταν τέσσερις. Δύο εξ αυτών σκοτώθηκαν και οι άλλοι δύο συνελήφθησαν», εξήγησε ο Χοσεϊνζαντέχ, ενώ πολλά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι οι δράστες ήταν ντυμένοι με στολές παραλλαγής.

Νωρίτερα το πρακτορείο Irna είχε μεταδώσει ότι «πολλοί πολίτες σκοτώθηκαν», «χωρίς να είναι γνωστός ο ακριβής αριθμός τους», ενώ τουλάχιστον ακόμη είκοσι άνθρωποι, ανάμεσά τους μία γυναίκα και ένα παιδί, τραυματίστηκαν.

Η κρατική τηλεόραση κατηγόρησε «στοιχεία των απίστων» για την τρομοκρατική επίθεση, μια αναφορά σε σουνίτες αντάρτες. Η Αχβάζ βρίσκεται στην επαρχία Κουζεστάν, όπου έχουν πραγματοποιηθεί σποραδικές διαμαρτυρίες από την αραβική μειονότητα του Ιράν. Το πρακτορείο Isna απέδωσε την επίθεση σε μια αυτονομιστική, αραβική οργάνωση.

«Αυτοί που άνοιξαν πυρ εναντίον των ανθρώπων και των ενόπλων δυνάμεων συνδέονται με το κίνημα αλ Αχβαζίεχ», δήλωσε ο Ραμεζάν Σαρίφ, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης.

«Χρηματοδοτούνται από τη Σαουδική Αραβία και προσπάθησαν να αμαυρώσουν την ισχύ των ενόπλων δυνάμεών μας», πρόσθεσε.

Η στρατιωτική παρέλαση πραγματοποιούνταν με την ευκαιρία της Ημέρας των Ενόπλων Δυνάμεων που γιορτάζεται σήμερα, 22 Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία ξεκίνησε ο πόλεμος μεταξύ του Ιράν και του Ιράκ (1980-1988).

Η επαρχία Κουζεστάν ήταν μια από τις ιρανικές επαρχίες που επλήγη περισσότερο από τον οκταετή αυτό πόλεμο. Ο Σαντάμ Χουσέιν πίστευε ότι οι Ιρακινοί στρατιώτες θα γίνονταν δεκτοί ως απελευθερωτές, όμως οι κάτοικοι της επαρχίας παρέμειναν στην πλειονότητά τους πιστοί στην Τεχεράνη.

Στις 20 Ιουλίου 2018 τουλάχιστον δέκα μέλη των Φρουρών της Επανάστασης σκοτώθηκαν σε επίθεση που πραγματοποιήθηκε από αντάρτες εναντίον μίας από τις βάσεις τους στο χωριό Νταρί, που βρίσκεται στην περιοχή Μαριβάν, στο βορειοδυτικό τμήμα του ιρανικού Κουρδιστάν.

Τη Σαουδική Αραβία “φωτογραφίζει” ως υπεύθυνη το Ιράν

Η Τεχεράνη κατηγόρησε για την επίθεση «ένα ξένο καθεστώς» που στηρίζεται από τις ΗΠΑ για την επίθεση που σημειώθηκε εναντίον στρατιωτικής παρέλασης στην πόλη Αχβάζ του νοτιοδυτικού Ιράν, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον δέκα άνθρωποι και να τραυματιστούν ακόμη είκοσι ένας.

«Τρομοκράτες που στρατολογήθηκαν, εκπαιδεύτηκαν και χρηματοδοτήθηκαν από ξένο καθεστώς επιτέθηκαν στην Αχβάζ (…) Το Ιράν θεωρεί ότι τους περιφερειακούς υποστηρικτές της τρομοκρατίας και τα αφεντικά τους, τους Αμερικανούς, υπεύθυνους για αυτές τις ενέργειες», έγραψε στον λογαριασμό του στο Twitter ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ.

«Το Ιράν θα απαντήσει άμεσα και αποφασιστικά, υπερασπιζόμενο τις ζωές των Ιρανών», τόνισε.

(ΠΗΓΗ : http://www.topontiki.gr/article/290190/makeleio-sto-iran-enstoloi-anoixan-pyr-kata-toy-plithoys-se-stratiotiki-parelasi-ti  )